Du lịch đường thủy trước cơ hội bứt phá

Mở rộng không gian du lịch

Theo thống kê, hiện TPHCM có hơn 60 tour, tuyến và sản phẩm du lịch gắn với hệ thống sông nước. Các loại hình ngày càng đa dạng, từ buýt sông, ca nô, tàu gỗ đến du thuyền, tàu nhà hàng và tàu lưu trú. Bên cạnh các hành trình ngắn tham quan trung tâm thành phố trên sông Sài Gòn còn có những kết nối đến nhiều điểm đến mang màu sắc hoàn toàn khác biệt như Địa đạo Củ Chi, Khu Dự trữ sinh quyển thế giới UNESCO Cần Giờ, Vũng Tàu hay xa hơn là các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long và Campuchia. Ông Nguyễn Kim Toản - Phó Chủ tịch Chi hội Du lịch đường thủy TPHCM nhận định, sau sáp nhập, sông Sài Gòn thành con sông lớn, xuyên tâm thành phố. Đặc biệt, sông Sài Gòn kết nối từ vùng thượng nguồn đến biển, mở ra dư địa lớn cho phát triển du lịch đường thủy.

Nhận thấy tiềm năng của loại hình này, nhiều doanh nghiệp đã đầu tư phương tiện và phát triển các sản phẩm mới nhằm gia tăng sức hấp dẫn cho du lịch đường thủy. Điển hình mới đây, LuxGroup công bố kế hoạch đầu tư khoảng 38 triệu USD, tương đương gần 1.000 tỷ đồng, nhằm phát triển 10 du thuyền boutique khai thác các tuyến du lịch đường sông và ven biển phía Nam. Ông Phạm Hà - Founder và CEO LuxGroup cho biết: “TPHCM đang chủ trương phát triển đô thị sông nước thì phải có tàu thuyền. Tàu thuyền sẽ kể được câu chuyện về sông nước, về văn hóa, lịch sử. Chính vì vậy, chúng tôi quyết định đầu tư và lấy cảnh quan sông Sài Gòn làm nền tảng để phát triển các sản phẩm du lịch với những hành trình ngắn, trung bình và dài hơn trong tương lai. TPHCM là một khu đô thị có rừng, có biển và đầy đủ tài nguyên du lịch, vì vậy chúng tôi quyết định đầu tư lâu dài và bền vững trên sông Sài Gòn”.

Nhìn nhận từ thực tế phát triển của du lịch đường thủy của thành phố, bà Nguyễn Thị Khánh - Chủ tịch Hiệp hội Du lịch TPHCM cho rằng, thời gian qua, du lịch đường thủy của thành phố có bước phát triển tích cực với nhiều loại hình sản phẩm từ bình dân đến cao cấp. Tuy nhiên, muốn tạo được dấu ấn rõ nét hơn, thành phố cần xây dựng chiến lược phát triển sản phẩm mang tính dài hạn, gắn với những lợi thế riêng của địa phương. Du lịch đường thủy sẽ mở rộng bản đồ du lịch thành phố, đồng thời, góp phần định hình bản sắc của một đô thị sông nước hiện đại, năng động và giàu trải nghiệm. “Khi sản phẩm được đầu tư bài bản và có bản sắc riêng, chất lượng trải nghiệm của du khách sẽ được nâng lên, qua đó gia tăng sức hấp dẫn của điểm đến. Điều quan trọng là phải hình thành hệ sinh thái sản phẩm đặc trưng trên sông nước” - bà Khánh nói.

Hướng đến sản phẩm du lịch giá trị cao

Theo chiến lược phát triển du lịch quốc gia, Việt Nam đặt mục tiêu đón 25 triệu lượt khách quốc tế vào năm 2026 và khoảng 35 triệu lượt vào năm 2030. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng, bài toán quan trọng hơn là nâng cấp hình ảnh điểm đến và phát triển những sản phẩm trải nghiệm có chất lượng cao. Tại TPHCM, sông Sài Gòn đang được xác định là trục không gian quan trọng để phát triển các sản phẩm du lịch đặc thù, nhất là kinh tế đêm. Ông Lê Trương Hiền Hòa - Phó Giám đốc Sở Du lịch TPHCM khẳng định: “Thành phố xem sông Sài Gòn là “xương sống” trong chiến lược phát triển dải sản phẩm đêm”.

Theo ông Hòa, khu vực từ Bến Bạch Đằng đến Công viên Cảng Ba Son sẽ được định hướng trở thành không gian ven sông sôi động với mô hình “trên bến dưới thuyền”, kết hợp các bến thủy đa dụng, công viên và các hoạt động sự kiện theo chủ đề. Song song đó, thành phố tiếp tục nâng cao chất lượng các sản phẩm hiện hữu như du thuyền nhà hàng, buýt sông đêm và các chương trình tham quan ngắm cảnh ven sông. Một trong những định hướng đáng chú ý là nghiên cứu phát triển các công trình ánh sáng nghệ thuật công cộng kết hợp nhạc nước dọc hành lang sông Sài Gòn nhằm tạo điểm nhấn thị giác cho du khách. Nếu được triển khai đồng bộ, đây có thể trở thành sản phẩm nhận diện mới của du lịch thành phố về đêm.

Du lịch đường thủy không chỉ mở rộng không gian trải nghiệm còn có thể trở thành dấu ấn nhận diện riêng của TPHCM trên bản đồ du lịch khu vực nếu các dự án hạ tầng và sản phẩm mới được triển khai đồng bộ. Lãnh đạo Sở Du lịch thành phố nhấn mạnh, giai đoạn 2026-2030, TPHCM đặt mục tiêu nâng số lượng phương tiện phục vụ du lịch đường thủy lên khoảng 500 chiếc, đưa doanh thu du lịch đường thủy chiếm từ 20-25% tổng doanh thu ngành du lịch. Thành phố cũng dự kiến xây dựng 3 cảng hành khách quốc tế, 14 bến nội địa đạt chuẩn; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông qua bản đồ số, hệ thống thuyết minh đa ngôn ngữ và công nghệ thực tế ảo tăng cường (AR/VR)…