Gà đen dược liệu Đồng Văn mở lối du lịch cộng đồng
Xuất phát từ nhu cầu thực tế của du lịch cộng đồng, mô hình nuôi gà đen bản địa theo hướng dược liệu, chăn thả tự nhiên đã hình thành tại xã Đồng Văn (Tuyên Quang). Không chỉ mang lại sinh kế bền vững cho người dân, mô hình còn góp phần bảo tồn giống vật nuôi quý và tạo thêm sản phẩm đặc trưng cho du lịch vùng cao.

Những năm gần đây, lượng du khách đến xã Đồng Văn ngày càng tăng, kéo theo nhu cầu thưởng thức các món ăn đặc sản địa phương, trong đó gà đen bản địa là món được nhiều du khách lựa chọn. Tuy nhiên, thực tế cho thấy việc chăn nuôi gà đen tại địa phương chủ yếu vẫn mang tính nhỏ lẻ, manh mún, số lượng ít, khó đáp ứng nhu cầu của các cơ sở kinh doanh dịch vụ du lịch.
Không ít thời điểm, các homestay dù có khách vẫn không thể phục vụ món gà đen vì… không có nguồn cung ổn định. “Muốn mua một con gà đen đúng giống, nuôi tự nhiên, thời điểm cao điểm du lịch là rất hiếm”, anh Đinh Đức Thuận, chủ một homestay tại thôn Má Pắng (xã Đồng Văn) chia sẻ.

Là người từ vùng xuôi lên Đồng Văn làm du lịch cộng đồng nhiều năm, anh Đinh Đức Thuận sớm nhận ra tiềm năng biến gà bản địa thành sản phẩm phục vụ du lịch. Đầu năm 2025, anh quyết định đầu tư phát triển mô hình nuôi gà đen theo hướng chăn thả tự nhiên trên diện tích 3ha đất vườn của gia đình.
Điểm khác biệt của mô hình là thức ăn cho gà được phối trộn từ ngô, thóc và các loại dược liệu sẵn có tại địa phương, hạn chế tối đa thức ăn công nghiệp. Cách nuôi này giúp gà sinh trưởng chậm nhưng khỏe mạnh, chất lượng thịt thơm ngon, tạo được sự khác biệt so với sản phẩm cùng loại trên thị trường.
Sau gần một năm tuyển chọn giống gà bản địa từ các thôn, bản để chăn nuôi và nhân giống, đến nay gia đình anh Thuận đã phát triển được khoảng 500 con gà, trong đó nhiều con đã đạt tiêu chuẩn gà thương phẩm, vừa cung cấp cho thị trường, vừa phục vụ du khách lưu trú tại homestay của gia đình.
Nhận thấy hiệu quả kinh tế rõ rệt, tháng 11/2025, anh Thuận tiếp tục vay 200 triệu đồng từ Ngân hàng Chính sách xã hội để đầu tư xây dựng chuồng trại, mua máy thái dược liệu, máy chế biến thức ăn, máy ép cám viên… qua đó từng bước chuẩn hóa quy trình chăn nuôi.
Cũng trong thời gian này, mô hình bảo tồn và phát triển gà đen bản địa, gà thảo dược kết hợp trồng cây ăn quả gắn với phát triển du lịch chính thức được ra mắt tại xã Đồng Văn, mở ra hướng đi mới cho nông nghiệp địa phương theo hướng bền vững.
Ông Nguyễn Tiến Dũng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Đồng Văn cho rằng đây là mô hình phù hợp với điều kiện tự nhiên, góp phần bảo tồn giống vật nuôi bản địa, đồng thời tạo thêm sản phẩm đặc trưng phục vụ phát triển du lịch.
Từ đàn gà đen nơi thôn Má Pắng hôm nay, một hướng đi mới đang dần mở ra nơi nông nghiệp không chỉ là kế sinh nhai, mà còn là câu chuyện về bảo tồn bản sắc, kết nối cộng đồng và phát triển du lịch vùng cao.

Cũng theo lãnh đạo địa phương, nếu được hỗ trợ và nhân rộng, mô hình nuôi gà đen dược liệu có thể trở thành sản phẩm nông nghiệp đặc trưng gắn với du lịch cộng đồng, góp phần nâng cao thu nhập, giữ chân người dân ở lại quê hương và phát triển kinh tế nông thôn theo hướng bền vững.
Việc hình thành mô hình nuôi gà đen dược liệu không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế cho hộ gia đình mà còn đặt nền móng cho hướng liên kết sản xuất tiêu thụ, xây dựng thương hiệu sản phẩm nông nghiệp gắn với du lịch cộng đồng tại xã Đồng Văn trong thời gian tới.