Giáo dục đại học: Cần trọng "chất" hơn trọng "lượng"
Các chuyên gia cho rằng, trong thời đại AI, nếu giáo dục đại học vẫn tiếp tục đào tạo theo kiểu truyền đạt kiến thức cũ, nhiều sinh viên sẽ nhanh chóng bị tụt lại.
Ngày 22/5, tại Hà Nội, Soha.vn và Trường Đại học Đại Nam đồng tổ chức Hội thảo “Kiến tạo trường đại học hạnh phúc tại Việt Nam: Từ tầm nhìn đến hành động”.
Từ hài lòng đến tự hào về trường đại học
Phát biểu khai mạc hội thảo, ông Bùi Ngọc Hải – Giám đốc Soha.vn, Trưởng Ban tổ chức cho rằng câu chuyện “đại học hạnh phúc” không chỉ là vấn đề giáo dục, mà còn là câu chuyện phát triển con người của cả quốc gia.
Khẳng định trong những năm gần đây, giáo dục đại học đã có những bước chuyển mạnh mẽ để nâng cao chỉ số hài lòng, hạnh phúc cho người học, ông Hải cho rằng, với thực tế khốc liệt trên thị trường lao động khi AI phát triển mỗi ngày, các trường vẫn còn rất nhiều điều phải làm.
Dẫn con số 15% sinh viên trong cuộc khảo sát của Soha.vn cho biết thiếu tự tin về cơ hội nghề nghiệp sau tốt nghiệp, ông Hải cho rằng, sự bất an ấy là tình trạng của không ít người trẻ hiện nay - những người có nhiều cơ hội hơn các thế hệ trước, nhưng cũng phải đối diện với nhiều áp lực và bất định hơn bao giờ hết.
Tham luận tại hội thảo, TS Lê Đắc Sơn – Chủ tịch Hội đồng Trường Đại học Đại Nam cho rằng, áp lực không phải lúc nào cũng tiêu cực. Điều quan trọng là người học có được hỗ trợ để vượt qua áp lực và trưởng thành hay không.
Từ thực tiễn triển khai mô hình giáo dục theo chuẩn đầu ra (OBE), ứng dụng AI và triết lý “kỷ luật hỗ trợ” tại Trường Đại học Đại Nam, ông Sơn cho rằng giáo dục đại học cần giúp sinh viên hình thành năng lực thực thay vì chỉ chạy theo thành tích hình thức.
Ông Sơn cũng khẳng định, nhà trường sẽ kiên định đi theo con đường đã chọn, để 5 năm, 10 năm sau khi ra trường, tất cả sinh viên Đại Nam đều được xã hội thừa nhận là những con người có đủ năng lực kiến tạo cuộc đời, là những cá nhân ưu tú có trách nhiệm với gia đình và đất nước.
Cùng quan điểm với TS Lê Đắc Sơn về định nghĩa “sinh viên hạnh phúc”, TS Lê Mai Lan - Phó Chủ tịch Tập đoàn Vingroup, Chủ tịch Hội đồng trường Trường Đại học VinUni cho rằng: “Một sinh viên hạnh phúc không phải là sinh viên ít áp lực. Đó là sinh viên sau 4 năm nhìn lại và thấy: mình đã lớn lên, mình làm được nhiều hơn, mình hiểu mình hơn, và mình biết vì sao việc mình làm có ý nghĩa”.
Từ những trải nghiệm ở VinUni, TS Lê Mai Lan đưa ra một góc nhìn: “Đại học hạnh phúc không phải là đại học dễ chịu nhất. Đó là đại học khiến sinh viên trở nên đáng tự hào và khiến xã hội tự hào vì có ngôi trường đó”.
Giáo dục đại học không thể chỉ dừng ở việc truyền đạt tri thức
Các diễn giả cho rằng, trong thời đại AI, nếu giáo dục đại học vẫn tiếp tục đào tạo theo kiểu truyền đạt kiến thức cũ, nhiều sinh viên sẽ nhanh chóng bị tụt lại.
GS Rick Bennett - Phó Hiệu trưởng kiêm Phó Chủ tịch Trường Đại học Anh Quốc Việt Nam (BUV) cho rằng, giáo dục đại học cần chuyển từ tư duy “mở rộng số lượng” sang xây dựng “chất lượng thực chất và niềm tin quốc tế”.
Theo GS Rick Bennett, điều quan trọng không chỉ là bảng xếp hạng hay kiểm định, mà là việc trường đại học có thực sự giúp sinh viên hình thành năng lực, khả năng thích nghi và sự tự tin để bước vào thế giới đầy biến động hay không.
PGS.TS Trần Thành Nam - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Tâm lý Giáo dục Việt Nam cũng nhấn mạnh vai trò của nội lực cá nhân, sức khỏe tinh thần và khả năng thích nghi trong thời đại AI.
Theo ông Nam, giáo dục đại học không thể chỉ dừng ở việc truyền đạt tri thức, mà cần giúp người học phát triển năng lực tự học, khả năng phục hồi tâm lý và năng lực học tập suốt đời.
Trong khuôn khổ hội thảo, tọa đàm với chủ đề “Làm thế nào để giáo dục đại học kiến tạo hạnh phúc cho người học, người dạy, doanh nghiệp và đất nước” đã tập trung phân tích những yêu cầu thực tiễn mà xã hội và thị trường lao động đang đặt ra đối với giáo dục đại học Việt Nam.
