Hải Phòng: Đẩy nhanh tiến độ chuyển đổi vùng cấp nước tại nông thôn

Nước sạch về xã

Những ngày đầu tháng 1/2026, không khí phấn khởi lan tỏa tại 9/10 thôn khu vực Cấp Tiến, nay thuộc xã Tân Minh (TP Hải Phòng), khi khoảng 1.700 hộ dân chính thức được sử dụng nguồn nước sạch do Công ty CP Cấp nước Hải Phòng cung cấp. Nguồn nước mới đã thay thế hoàn toàn nguồn nước từ Nhà máy nước Cấp Tiến (Hợp tác xã Dịch vụ nước sạch Gia Hưng vận hành) – một đơn vị cấp nước quy mô nhỏ, bộc lộ nhiều bất cập về chất lượng trong thời gian dài.

Bà Lương Thị Tín, trú tại thôn Kinh Lương, xã Tân Minh cho biết: “Trước đây, gia đình tôi cũng như nhiều hộ dân xung quanh chỉ sử dụng nước máy của Nhà máy nước Cấp Tiến để giặt, rửa bởi nước thường xuyên trong tình trạng lúc trong, lúc đục, có màu. Riêng nước ăn uống hằng ngày, chúng tôi chủ yếu dùng nước mưa. Khi địa phương chủ trương đưa nước sạch của Công ty CP Cấp nước Hải Phòng về, chúng tôi hoàn toàn đồng tình, ủng hộ”.

Ông Đinh Văn Nhanh, Chủ tịch UBND xã Tân Minh cho biết: Thực hiện chủ trương của Ban Thường vụ Thành ủy Hải Phòng về thực hiện các giải pháp bảo đảm cấp nước sạch nông thôn, địa phương đã tiến hành chuyển đổi vùng cấp nước. Từ 10/2025, Công ty CP Cấp nước Hải Phòng đã tiếp nhận, đầu tư trên 30 tỷ đồng triển khai Dự án lắp đặt hệ thống đường ống cấp nước sạch trên địa bàn khu vực Cấp Tiến, với tổng chiều dài 37,5 km trục ống chính và toàn bộ mạng lưới tuyến ống dịch vụ. Đến tháng 1/2026, các hộ dân trong vùng cấp nước đã được sử dụng nước sạch tập trung, bảo đảm chất lượng theo quy định.

Theo tính toán, giá trị còn lại của Nhà máy nước Cấp Tiến là hơn 3,2 tỷ đồng. Với tinh thần đồng thuận cao, chính quyền địa phương đã tích cực vận động nhân dân xã hội hóa, huy động được trên 2,9 tỷ đồng để phục vụ công tác chuyển đổi.

Cùng với người dân khu vực Cấp Tiến (xã Tân Minh), thời gian qua, người dân các xã Đông Phương (xã Kiến Minh) và Ngũ Phúc (xã Nghi Dương) cũng đã được thụ hưởng nguồn nước sạch đạt tiêu chuẩn do Công ty CP Cấp nước Hải Phòng cung cấp.

Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đạt được, nhiều địa phương vẫn gặp khó trong quá trình huy động nguồn lực, thay thế vùng cấp nước. Nguyên nhân chủ yếu do một số hộ dân đi làm ăn xa, vắng mặt tại địa phương; nhiều gia đình neo đơn; một bộ phận người dân vẫn có thói quen sử dụng nước giếng khoan, nước mưa…

Riêng trên địa bàn xã Tân Minh, ngoài Nhà máy nước Cấp Tiến đã được thay thế, hiện vẫn còn 4 nhà máy nước mini cần tiếp tục chuyển đổi, trong khi nguồn vận động xã hội hoá mới chỉ đáp ứng từ 13-40% giá trị còn lại của các Nhà máy nước.

Ngoài ra, Công ty CP Cấp nước Hải Phòng – đơn vị chủ lực tiếp nhận nhiệm vụ cấp nước nông thôn – là doanh nghiệp nhà nước, nên việc mua, tiếp nhận tài sản các nhà máy nước mini còn gặp vướng mắc do liên quan đến quy định quản lý vốn nhà nước và pháp luật về đất đai. Thời gian hoàn thiện thủ tục tiếp nhận một nhà máy nước mini có thể kéo dài tới 9 tháng.

Đồng bộ các giải pháp

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Hải Phòng, trong giai đoạn từ năm 1998 đến năm 2015, TP Hải Phòng (cũ) đã đầu tư xây dựng 161 công trình cấp nước nông thôn; tỉnh Hải Dương (cũ) đầu tư xây dựng 78 công trình. Qua thời gian vận hành, nhiều công trình, đặc biệt là các nhà máy nước mini, bộc lộ hạn chế về công nghệ, nguồn nước và năng lực quản lý, không còn đáp ứng yêu cầu về chất lượng và tính bền vững.

Trước thực trạng đó, Ban Thường vụ Thành ủy Hải Phòng đã ban hành Nghị quyết số 15-NQ/TU ngày 31/7/2024 về lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện các giải pháp bảo đảm cấp nước sạch nông thôn, với mục tiêu bảo đảm toàn bộ người dân được cấp nước sạch liên tục, ổn định. Triển khai Nghị quyết, UBND thành phố đã ban hành Kế hoạch số 219/KH-UBND ngày 24/11/2024, đề ra 7 nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm. Đến nay, thành phố đã hoàn thành 2 nhiệm vụ, gồm: đầu tư xây dựng hệ thống hạ tầng đường ống phân phối nước đến 100% hộ sử dụng nước trong vùng phục vụ theo thỏa thuận giữa các đơn vị cấp nước và UBND các xã; hoàn thành việc xây dựng, ký kết các thỏa thuận vùng cấp nước.

Hai nhiệm vụ được thực hiện thường xuyên là xây dựng Kế hoạch cấp nước an toàn khu vực nông thôn cấp thành phố và Kế hoạch cấp nước an toàn đối với từng công trình cấp nước tập trung. Hải Phòng cũng tăng cường cải thiện chất lượng nguồn nước thô và kiểm tra, giám sát chất lượng nước sạch phục vụ sinh hoạt.

Sau sáp nhập, TP Hải Phòng tiếp tục triển khai 3 nhiệm vụ trọng tâm và điều chỉnh để bảo đảm thống nhất giữa các khu vực, gồm: Cập nhật, bổ sung Quy hoạch phát triển hệ thống cấp nước; Chấm dứt hoạt động các nhà máy nước nông thôn không bảo đảm hoạt động bền vững, không phù hợp quy hoạch; Xử lý dứt điểm các tồn tại về quản lý tài sản kết cấu hạ tầng cấp nước nông thôn. Hiện, Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố đã hoàn thành việc rà soát, đánh giá tổng thể việc triển khai các giải pháp cấp nước sạch nông thôn trên địa bàn Đông và Tây Hải Phòng, đề xuất phương án thực hiện thống nhất.

Theo thống kê, đến trước thời điểm thực hiện chính quyền địa phương hai cấp, 100% người dân khu vực nông thôn Hải Phòng (cũ) đã được sử dụng nước sạch từ các nhà máy nước tập trung. Thành phố đã hoàn thành chấm dứt hoạt động, thay thế nguồn cấp nước đối với 28/54 nhà máy nước không bảo đảm chất lượng; 8/54 nhà máy quy mô nhỏ được sửa chữa, thay thế thiết bị để bảo đảm chất lượng nước. Hiện còn 20/54 công trình cần tiếp tục thay thế nguồn cấp nước.

Hiện, Hải Phòng đang đẩy nhanh tiến độ thay thế 20 nhà máy nước không duy trì ổn định tại các xã Tiên Lãng, Tân Minh, Tiên Minh, Hùng Thắng, Chấn Hưng, phấn đấu hoàn thành trong Quý I/2026. Dự kiến đến năm 2030, Hải Phòng sẽ hoàn thành việc chấm dứt hoạt động, thay thế nguồn cấp nước đối với toàn bộ các nhà máy nước không được cập nhật vào Quy hoạch chuyên ngành cấp nước.