Miễn phí xe buýt tại TPHCM: Chính sách lớn, bài toán khó

Người dân mong chờ xe miễn phí

 Những ngày gần đây, người dân ở TPHCM vui mừng và mong chờ trước thông tin được sử dụng xe buýt miễn phí. Đây thực sự là chủ trương thiết thực, cần thiết và rất quan trọng, nhất là nhóm học sinh, sinh viên, người lao động…

Liên quan tới việc này, ông Bùi Hoà An - Phó Giám đốc Sở Xây dựng TPHCM cho biết, thành phố dự kiến sẽ miễn phí toàn bộ các tuyến xe buýt nội vùng TPHCM (không áp dụng với xe buýt liên tỉnh). Hiện xe buýt nội vùng TPHCM cũ gồm 109 tuyến trợ giá và 26 tuyến không trợ giá. Trong đó, khu vực Bà Rịa Vũng Tàu cũ có 5 tuyến, Bình Dương cũ 26 tuyến.

Việc miễn phí vé xe buýt dự kiến cũng tương tự như việc trợ giá mà TPHCM cũ đang áp dụng. Ngoài ra, ông Bùi Hoà An cũng cho biết, Sở Xây dựng TPHCM đang phối hợp cùng Sở Tư pháp, Sở Tài chính và nhiều cơ quan khác để xây dựng phương án triển khai. Mục tiêu chung là để phục vụ người dân, thực hiện tốt chính sách của Nhà nước và đảm bảo quyền lợi của các đơn vị vận tải. Theo tính toán dự kiến, nếu đưa vào áp dụng mô hình này, lượng hành khách ở TPHCM sẽ tăng khoảng 30% so với trước đó.

Theo tìm hiểu, hiện nay, giá vé xe buýt, đặc biệt là tuyến có trợ giá đang rẻ hơn khá nhiều so với các phương tiện khác, như grab xe máy. Ngoài ra, TPHCM cũng đang miễn phí hoàn toàn vé xe buýt cho nhóm đối tượng là người già (trên 60 tuổi), trẻ em (dưới 6 tuổi) cũng như người có công, thương binh, khuyết tật… (chính sách chung của Nhà nước). Nếu được miễn phí toàn bộ sẽ tạo ra sự đột phá đáng kể, tác động tích cực tới lựa chọn của nhiều người dân về việc sử dụng xe buýt.

Là một nhân viên văn phòng, thường xuyên sử dụng phương tiện công cộng, chị Nguyễn Thị Ngọc, 38 tuổi, một nhân viên ngân hàng cho biết, chị thường xuyên sử dụng xe buýt đi làm mấy năm qua. “Tôi thường sử dụng 2 tuyến xe buýt từ nhà ở phường Tân Bình tới phường Khánh Hội mỗi ngày. Giá vé mỗi tuyến chỉ khoảng 6.000-7.000 đồng/lượt, rẻ hơn rất nhiều phương tiện khác. Nay nghe tin thành phố sẽ miễn phí thì tôi rất vui bởi sử dụng dịch vụ miễn phí sẽ hào hứng hơn”, chị Ngọc chia sẻ.

Cũng theo chị Ngọc, việc lựa chọn xe buýt để di chuyển những năm qua không hẳn vì giá vé mà bởi nó an toàn hơn so với xe gắn máy. Ngoài ra, chất lượng xe buýt cũng dần được cải thiện, thậm chí một số tuyến có cả wifi miễn phí cho hành khách. Trong bối cảnh giá xăng dầu tăng cao như hiện nay, nhiều người dân cho biết nếu tất cả xe buýt được miễn phí, họ sẽ chuyển sang sử dụng loại hình công cộng này, thậm chí bỏ hẳn phương tiện xe gắn máy.

Kỳ vọng vào bước ngoặt mới

Trước thông tin về việc miễn phí vé xe buýt, hầu hết người dân đều kỳ vọng rằng đây sẽ là đột phá, bước ngoặt lớn trong giao thông ở TPHCM. Không chỉ riêng nhóm hành khách trực tiếp sử dụng xe buýt sẽ được hưởng lợi, mạng lưới giao thông chung ở TPHCM cũng sẽ giảm áp lực đáng kể khi người dân chuyển từ phương tiện cá nhân sang phương tiện công cộng (xe buýt, metro), điều đó, tác động khá lớn về mặt xã hội, giúp cân bằng và ổn định, phát triển.

Theo TS Nguyễn Hữu Nguyên, Hội Quy hoạch phát triển đô thị TPHCM, đây là chính sách rất tốt, hướng tới lợi ích thiết thực của người dân. Vì vậy, TPHCM cần triển khai nhanh, hiệu quả. Cũng theo ông Nguyên, để tăng hiệu quả của chính sách, TPHCM cần phải có sự nghiên cứu để hài hoà giữa các nhóm đối tượng. Trong đó, nhóm người sử dụng thường xuyên xe buýt, nhóm người ở trong hẻm, ở xa nhà chờ… để chính sách thực sự làm hài lòng người dân.

Ngoài ra, cũng cần phân loại theo nhóm nhu cầu (đi học, đi làm, đi chơi, đi chữa bệnh…) để bố trí lộ trình, mật độ một cách hiệu quả, đáp ứng đúng nhu cầu thực tế. Đặc biệt, cần có hành lang đi bộ, nhà chờ hay thậm chí nơi gửi xe gắn máy ở các khu vực nhà chờ nhằm giúp tăng lựa chọn khi người dân sử dụng phương tiện này.

Nhiều ý kiến cũng cho rằng, song song với chủ trương miễn phí vé, TPHCM cần nhanh chóng việc “xanh hoá” phương tiện. Tức là chuyển từ phương tiện xe buýt chạy nhiên liệu xăng dầu sang điện, khí sạch. Thống kê tới tháng 3/2026, số lượng phương tiện xe buýt sử dụng năng lượng sạch (điện, khí) là khoảng 48%. TPHCM cũng có mục tiêu chuyển đổi 100% phương tiện sử dụng năng lượng sạch vào năm 2030 nhưng với tốc độ hiện nay, mốc thời gian có thể sẽ được hoàn thành sớm hơn.