Mở rộng kênh lắng nghe ý kiến Nhân dân

Giám sát, phản biện đi vào thực chất, sát cơ sở

Nhờ làm tốt công tác ứng dụng công nghệ thông tin, đã tạo nền tảng cho hoạt động giám sát, phản biện xã hội tại Quảng Trị được triển khai khoa học, hiệu quả. Các kênh mạng xã hội như Zalo, fanpage “Mặt trận Quảng Trị”, cùng với các ứng dụng Gamma, Canva (ứng dụng của AI) được sử dụng rộng rãi để tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật, thông tin về tình hình cơ sở và phản ánh tâm tư của Nhân dân... tạo sự tương tác hai chiều kịp thời giữa Mặt trận các cấp và Nhân dân.

Thông qua hệ thống “Mặt trận số” cùng các công cụ hỗ trợ phân tích dữ liệu, đội ngũ cán bộ Mặt trận tỉnh và cơ sở chủ động, nhanh chóng hơn trong tổng hợp, phân tích, phản ánh kịp thời những vấn đề bức xúc của Nhân dân đến cấp ủy, chính quyền.

Nhờ đó, nhiều kiến nghị quan trọng đã được tiếp thu và xử lý. Riêng năm 2025 và 5 tháng đầu năm 2026, toàn hệ thống đã tiếp nhận hơn 900 ý kiến cử tri liên quan đến quy hoạch, hạ tầng, an sinh xã hội, đất đai, môi trường, giải phóng mặt bằng… Các ý kiến được tổng hợp và báo cáo cơ quan có thẩm quyền xem xét, giải quyết.

Đối với hoạt động giám sát, không chỉ dừng ở nghiên cứu hồ sơ, báo cáo mà được triển khai sâu sát với thực tiễn đời sống Nhân dân. Từ năm 2025 đến nay, Mặt trận cấp tỉnh đã triển khai nhiều cuộc giám sát chuyên đề đối với những vấn đề được dư luận và Nhân dân quan tâm như: Việc thực hiện Chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát tại cơ sở; việc thực hiện chính sách đối với cán bộ, công chức, viên chức, người hoạt động không chuyên trách tại 78 xã, phường, đặc khu sau sáp nhập đơn vị hành chính cấp xã; việc quản lý hoạt động khai thác khoáng sản gắn với công tác bảo vệ môi trường, bảo đảm đời sống Nhân dân và việc tiếp nhận, giải quyết các kiến nghị liên quan đến hoạt động khai thác khoáng sản trên địa bàn các địa phương.

Phát huy vai trò “tai mắt của Nhân dân”

Cùng với giám sát, công tác phản biện xã hội cũng có nhiều chuyển biến tích cực. Từ năm 2025 đến nay, Mặt trận các cấp trong tỉnh đã tổ chức gần 85 hoạt động góp ý, phản biện đối với các dự thảo văn bản quy phạm pháp luật, đề án và chương trình phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Nội dung phản biện tập trung vào các lĩnh vực liên quan trực tiếp đến đời sống Nhân dân như đất đai, môi trường, an sinh xã hội, xây dựng nông thôn mới, sắp xếp tổ chức bộ máy và cải cách hành chính... Việc khai thác dữ liệu số và tổng hợp ý kiến từ nhiều kênh khác nhau giúp các ý kiến phản biện có cơ sở thực tiễn và tính thuyết phục cao hơn.

Qua đó, nhiều kiến nghị xác đáng của Mặt trận đã được các cơ quan chức năng tiếp thu, chỉnh sửa và bổ sung vào quá trình xây dựng, hoàn thiện chính sách. Chất lượng phản biện xã hội ngày càng được nâng lên, bảo đảm tính khách quan, khoa học và bám sát thực tiễn.

Tiếp tục đổi mới để gần dân hơn

Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đạt được, việc đổi mới hoạt động giám sát, phản biện xã hội trong thời kỳ chuyển đổi số vẫn còn không ít khó khăn như: Hạ tầng công nghệ thông tin tại một số địa bàn miền núi, vùng sâu, vùng xa chưa đồng bộ; trình độ ứng dụng công nghệ số của một bộ phận cán bộ cơ sở còn hạn chế; dữ liệu giữa các cơ quan chưa liên thông hoàn toàn.

Ngoài ra, chất lượng một số hoạt động phản biện xã hội chưa đồng đều; việc theo dõi, đôn đốc thực hiện kiến nghị sau giám sát ở một số nơi chưa thật sự quyết liệt. Đội ngũ cán bộ làm công tác giám sát, phản biện ở cơ sở phần lớn kiêm nhiệm, khối lượng công việc lớn trong khi yêu cầu nhiệm vụ, áp dụng công nghệ số ngày càng cao.

Từ các kết quả đạt được, thời gian tới, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Quảng Trị tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số trong toàn hệ thống, xem đây là một trong những giải pháp trọng tâm để nâng cao chất lượng giám sát, phản biện xã hội. Trong đó, hoàn thiện nền tảng “Mặt trận số”, triển khai khảo sát ý kiến Nhân dân qua bộ công cụ bảng hỏi trực tuyến nhằm xây dựng kho dữ liệu số thống nhất từ tỉnh đến cơ sở; mở rộng các hình thức lấy ý kiến, tiếp nhận phản ánh, kiến nghị của người dân trên môi trường số; đồng thời nâng cao năng lực số cho đội ngũ cán bộ Mặt trận các cấp đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới.

Cùng với đó, Mặt trận các cấp sẽ tiếp tục lựa chọn các nội dung, vấn đề trọng tâm, thiết thực để tổ chức giám sát, phản biện xã hội, tập trung vào các lĩnh vực Nhân dân quan tâm như: Vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, cải cách hành chính, quản lý đất đai, bảo vệ môi trường, thực hiện chính sách an sinh xã hội, phòng, chống tham nhũng, lãng phí và thực hiện dân chủ ở cơ sở. Đồng thời, nâng cao chất lượng phản biện đối với các dự thảo nghị quyết, đề án, chương trình phát triển kinh tế - xã hội có tác động trực tiếp đến đời sống Nhân dân.

Đặc biệt, Mặt trận các cấp sẽ đẩy mạnh triển khai mô hình “Lắng nghe dân nói” gắn với chuyển đổi số và nâng cao vai trò giám sát, phản biện xã hội của Mặt trận và các tổ chức chính trị - xã hội các cấp giai đoạn 2026 – 2030. Đa dạng hóa các hình thức đối thoại tương tác với người dân linh hoạt, hiện đại thông qua hộp thư điện tử, đối thoại trực tuyến (livestream, hội nghị trực tuyến); tiếp nhận ý kiến qua nền tảng số (Zalo, Facebook, Cổng thông tin điện tử, mã QR); tổ chức các “điểm lắng nghe” tại khu dân cư…

Có thể khẳng định, chuyển đổi số đang tạo ra những công cụ mới để Mặt trận thực hiện tốt hơn chức năng đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Nhân dân. Khi người dân được tạo điều kiện tham gia giám sát, phản ánh và góp ý; khi chính quyền lắng nghe và xử lý kịp thời các kiến nghị chính đáng từ cơ sở, đó chính là nền tảng quan trọng để xây dựng một chính quyền minh bạch, hiệu lực, hiệu quả và thực sự gần dân, sát dân.