Nâng tầm y tế cơ sở
Việc triển khai khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí và xây dựng Sổ sức khỏe điện tử đang mở ra bước chuyển quan trọng trong chăm sóc sức khỏe nhân dân. Khi dịch vụ y tế được đưa đến gần dân hơn, y tế cơ sở phải trở thành nền tảng để chăm sóc sức khỏe từ sớm, từ xa và ngay tại cộng đồng.
Tại Lễ ra quân “Hành trình Thầy thuốc trẻ làm theo lời Bác” năm 2026 vừa tổ chức tại Nghệ An, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan nhấn mạnh một thực tế đáng suy nghĩ: Dù Đảng, Nhà nước đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách nhằm bảo đảm công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân, vẫn còn nhiều người dân, đặc biệt ở vùng sâu, vùng xa, người có hoàn cảnh khó khăn chưa từng được khám sức khỏe định kỳ và chưa được tiếp cận thường xuyên với các dịch vụ y tế. Đây chính là khoảng trống mà hệ thống y tế cần phải lấp đầy trong giai đoạn mới.
Tại Nghệ An, Chiến dịch khám sức khỏe, khám sàng lọc năm 2026 được triển khai trên quy mô toàn tỉnh. Ngay trong ngày đầu ra quân, toàn tỉnh đồng loạt tổ chức hơn 20 điểm khám trọng điểm cùng 475 trạm y tế xã, phường tham gia chiến dịch. Có hơn 10.000 người dân được khám sức khỏe, khám sàng lọc miễn phí trong ngày đầu triển khai. Chiến dịch tập trung ưu tiên người cao tuổi, người có công, trẻ em, học sinh, sinh viên, công nhân lao động, đối tượng bảo trợ xã hội và những người nhiều năm chưa được khám sức khỏe định kỳ.
Nếu trạm y tế xã, phường đủ năng lực, người dân sẽ được tư vấn, khám sàng lọc, quản lý bệnh mạn tính và chăm sóc sức khỏe ban đầu ngay tại nơi sinh sống, thay vì phải vượt tuyến hoặc chờ bệnh nặng mới đến bệnh viện.
Tại Hà Nội, mô hình hỗ trợ chuyên môn cho tuyến y tế cơ sở đang được đẩy mạnh. Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Nguyễn Đình Hưng cho biết, thành phố đã phân công 42 bệnh viện của Hà Nội cùng nhiều bệnh viện bộ, ngành và bệnh viện trung ương hỗ trợ chuyên môn cho các trạm y tế xã, phường. Mỗi bệnh viện có trách nhiệm đồng hành với những trạm y tế phù hợp về vị trí địa lý và chuyên môn, giúp nâng cao năng lực khám chữa bệnh tuyến cơ sở.
Đây là cách làm cần thiết để khắc phục một trong những điểm yếu lâu nay của y tế cơ sở: thiếu nhân lực chuyên sâu, thiếu trang thiết bị và chưa tạo được niềm tin đủ mạnh để người dân lựa chọn khám chữa bệnh ban đầu tại tuyến gần nhà. Khi bệnh viện tuyến trên trở thành “cánh tay nối dài” hỗ trợ trạm y tế, khoảng cách chuyên môn giữa các tuyến có thể từng bước được thu hẹp.
Trong bối cảnh già hóa dân số, gia tăng bệnh không lây nhiễm, đô thị hóa nhanh và chi phí y tế ngày càng lớn, một hệ thống y tế chỉ mạnh ở tuyến cuối là không đủ. Bệnh viện tuyến trung ương dù hiện đại đến đâu cũng không thể thay thế vai trò chăm sóc sức khỏe thường xuyên tại cộng đồng. Muốn giảm quá tải bệnh viện, giảm chi phí điều trị và nâng chất lượng sống của người dân, phải bắt đầu từ tuyến cơ sở.
