Nơi vùng cao Phja Đén, trà Kolia khẳng định giá trị sản phẩm OCOP Cao Bằng

Đưa lợi thế vùng cao vào sản phẩm OCOP

Nằm ở độ cao khoảng 1.300 m so với mực nước biển, khu vực Phja Đén, xã Thành Công, tỉnh Cao Bằng có khí hậu mát mẻ quanh năm, độ ẩm cao và sự chênh lệch nhiệt độ giữa ngày và đêm từ 5 - 7 độ C. Điều kiện tự nhiên này tạo lợi thế để phát triển những giống chè có chất lượng, hương vị đặc trưng.

Nhận thấy tiềm năng đó, năm 2011, Công ty TNHH Kolia Cao Bằng bắt đầu đầu tư phát triển mô hình nông nghiệp gắn với du lịch sinh thái tại Phja Đén. Doanh nghiệp lựa chọn các giống chè Kim Tuyên, Thanh Tâm và Phúc Vân Tiên để khảo nghiệm, phát triển vùng nguyên liệu. Đến nay, diện tích chè do công ty đầu tư đạt gần 20 ha; đồng thời, doanh nghiệp từng bước chuyển giao kỹ thuật, vận động người dân địa phương tham gia phát triển vùng chè nguyên liệu.

Điểm đáng chú ý trong mô hình sản xuất của Kolia là định hướng canh tác hữu cơ. Theo thông tin được công bố, vùng chè của doanh nghiệp được chăm sóc theo tiêu chuẩn hữu cơ quốc tế IFOAM, không sử dụng thuốc bảo vệ thực vật và phân bón hóa học. Việc kiểm soát từ khâu trồng, chăm sóc nguyên liệu là cơ sở để doanh nghiệp tạo ra những sản phẩm trà có chất lượng ổn định, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.

Từ vùng nguyên liệu này, Kolia phát triển nhiều dòng sản phẩm như Lục trà, Hồng trà, Trà Ô long, Trà Tiên, Đỉnh Trà và Hoàng Trà. Trong đó, các sản phẩm đã được đánh giá, phân hạng OCOP 3 và 4 sao, góp phần khẳng định chất lượng và giá trị thương hiệu trà Cao Bằng.

Theo ông Hoàng Mạnh Ngọc, Chủ tịch HĐQT Công ty TNHH Kolia Cao Bằng, phát triển sản phẩm nông nghiệp có giá trị không thể chỉ dựa vào lợi thế tự nhiên mà cần đầu tư khoa học công nghệ, lựa chọn giống phù hợp và tổ chức sản xuất theo chuỗi. Doanh nghiệp đang phối hợp với các đơn vị chuyên môn khảo nghiệm, đánh giá khả năng thích nghi, chất lượng giống và điều kiện canh tác, từng bước nâng cao chất lượng nguyên liệu đầu vào.

Trong quá trình phát triển sản phẩm OCOP, Kolia cũng chú trọng khâu chế biến, kiểm nghiệm, thiết kế bao bì và xây dựng thương hiệu. Các sản phẩm trà được đầu tư mẫu mã, trong đó có những thiết kế mang họa tiết văn hóa truyền thống, hình ảnh người phụ nữ dân tộc, tạo dấu ấn riêng cho đặc sản vùng cao. Đây cũng là cách doanh nghiệp kết hợp giá trị sản phẩm với bản sắc văn hóa địa phương, gia tăng sức hấp dẫn đối với người tiêu dùng và du khách.

Sản phẩm trà của doanh nghiệp bắt đầu có mặt trên thị trường trong nước từ năm 2013 và xuất khẩu từ năm 2019. Đến năm 2024, công ty đã xuất khẩu trà sang Trung Quốc, giá bình quân khoảng 1 triệu đồng/kg.

Các dòng Trà Tiên, Trà Ô long, Hồng Trà, Đỉnh Trà và Hoàng Trà đạt OCOP 3, 4 sao. Đáng chú ý, sản phẩm “Trà Tiên Kolia - Olong Thuần Việt” đang được hoàn thiện hồ sơ đề xuất đánh giá OCOP 5 sao cấp quốc gia. Đây là bước tiến tiếp theo trong định hướng nâng tầm thương hiệu, đưa sản phẩm trà đặc trưng của Cao Bằng tiếp cận những thị trường có yêu cầu cao hơn.

Gắn phát triển OCOP với sinh kế người dân và du lịch

Không chỉ tập trung phát triển sản phẩm, Kolia còn lựa chọn hướng đi gắn sản xuất nông nghiệp với du lịch sinh thái và lợi ích cộng đồng. Từ những vùng đất từng bị bỏ hoang, doanh nghiệp cùng người dân từng bước hình thành vùng trồng chè, phát triển cảnh quan và xây dựng điểm đến trải nghiệm tại Phja Đén.

Giai đoạn 2019 - 2024, công ty trồng gần 20ha chè, năng suất bình quân đạt 3 - 4 tấn búp chè tươi/ha/năm. Khu nghỉ dưỡng Kolia đón trên 5.000 lượt khách du lịch; doanh thu của doanh nghiệp đạt trên 30 tỷ đồng, đóng góp ngân sách nhà nước hơn 900 triệu đồng mỗi năm. Công ty tạo việc làm ổn định cho khoảng 80 lao động và gần 100 lao động thời vụ tại địa phương.

Thông qua mô hình này, sản phẩm trà không chỉ được giới thiệu, tiêu thụ tại các điểm du lịch mà còn có thêm cơ hội tiếp cận khách hàng sau mỗi chuyến tham quan, trải nghiệm. Doanh nghiệp cũng đang chú trọng đưa sản phẩm lên các nền tảng số, kết nối với hệ thống quảng bá, giới thiệu và tiêu thụ sản phẩm OCOP của tỉnh, mở rộng khả năng tiếp cận người tiêu dùng.

Ông Hoàng Mạnh Ngọc nhấn mạnh, giá trị sản phẩm phải được hình thành trong toàn bộ chuỗi, từ nghiên cứu giống, chăm sóc, thu hoạch, sơ chế, chế biến, kiểm nghiệm đến xây dựng thương hiệu và thị trường. Doanh nghiệp cần liên kết với người dân, hợp tác xã và cơ sở nghiên cứu để phát triển vùng nguyên liệu ổn định, giúp người dân chuyển đổi phương thức sản xuất và được hưởng lợi công bằng.

Từ thực tiễn của Kolia có thể thấy, phát triển sản phẩm OCOP không dừng lại ở việc đạt chứng nhận, mà quan trọng hơn là duy trì chất lượng, xây dựng thương hiệu và tìm kiếm thị trường bền vững. Với lợi thế sinh thái vùng núi cao, cùng định hướng đầu tư chế biến, ứng dụng khoa học công nghệ và liên kết cộng đồng, mô hình của Kolia đang góp phần chuyển hóa tiềm năng nông nghiệp địa phương thành giá trị kinh tế, tạo thêm sinh kế cho người dân vùng cao Cao Bằng.

Theo ông Nông Thanh Mẫn, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cao Bằng, giá trị gia tăng và khả năng tiêu thụ của nhiều sản phẩm sau khi được công nhận OCOP vẫn chưa tương xứng với tiềm năng, sức cạnh tranh trên thị trường còn hạn chế. Trong bối cảnh đó, các sản phẩm chè của Công ty TNHH Kolia Cao Bằng là một trong những mô hình sản xuất nông nghiệp tiêu biểu của địa phương, từng bước khẳng định thương hiệu, chất lượng và đáp ứng yêu cầu của thị trường xuất khẩu.