Sàn giao dịch việc làm quốc gia: Kỳ vọng gỡ nút thắt cung - cầu
Nhu cầu tuyển dụng gần 370.000 lao động trong những tháng đầu năm 2026 phản ánh đà phục hồi mạnh mẽ của nền kinh tế, song nghịch lý thiếu lao động kỹ thuật, thừa lao động phổ thông vẫn kéo dài. Trong bối cảnh đó, sàn giao dịch việc làm quốc gia được kỳ vọng trở thành hạ tầng số quan trọng kết nối hiệu quả cung - cầu lao động trên phạm vi cả nước.
Doanh nghiệp tăng tốc tuyển dụng
Thị trường lao động Việt Nam đang bước vào giai đoạn phục hồi và tăng trưởng mạnh cùng với sự khởi sắc của nền kinh tế. Theo Bộ Tài chính, đến tháng 6/2026, cả nước có 10.828 doanh nghiệp (DN) đăng ký nhu cầu tuyển dụng 367.515 lao động, phản ánh nhu cầu mở rộng sản xuất, kinh doanh trên nhiều lĩnh vực. Các địa phương có nhu cầu tuyển dụng lớn tập trung tại những trung tâm công nghiệp và kinh tế trọng điểm như Bắc Ninh với 105.009 lao động, Hà Nội cần khoảng 41.000 lao động, TPHCM 36.306 lao động, Hải Phòng 23.413 lao động...
Nhu cầu tuyển dụng tăng cao diễn ra song hành với đà tăng trưởng tích cực của khu vực sản xuất. 7 tháng đầu năm, chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tăng 11,42% so với cùng kỳ năm trước, riêng ngành công nghiệp chế biến, chế tạo - lĩnh vực sử dụng nhiều lao động nhất của nền kinh tế, tăng tới 12%.
Động lực tăng trưởng còn đến từ cộng đồng DN khi cả nước ghi nhận 125.923 DN thành lập mới trong 7 tháng đầu năm, tăng gần 17% so với cùng kỳ năm trước. Tổng vốn đăng ký đạt gần 1,52 triệu tỷ đồng, tăng hơn 63%, cho thấy niềm tin của DN vào triển vọng phục hồi và mở rộng đầu tư. Những số liệu trên phản ánh sức cầu lao động tiếp tục duy trì ở mức cao và được dự báo sẽ còn gia tăng trong những tháng cuối năm khi vào mùa sản xuất cao điểm.
Dù nhu cầu tuyển dụng tăng mạnh, thị trường lao động vẫn đối mặt với bài toán mất cân đối cung - cầu kéo dài. Theo Bộ Tài chính, tình trạng thiếu hụt lao động diễn ra cục bộ theo từng ngành nghề, địa phương và thời điểm, tập trung chủ yếu ở nhóm lao động phổ thông có khả năng làm việc ngay và đặc biệt là lao động kỹ thuật trong các ngành công nghiệp chế biến, chế tạo, điện tử, dệt may và da giày.
Tại Hà Nội, Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội Vũ Quang Thành nhận định thị trường lao động đang hình thành mô hình "đồng hồ cát", khi nguồn cung lao động tập trung ở hai đầu trình độ.
Theo thống kê của Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội, nhóm người tìm việc có trình độ đại học trở lên chiếm tỷ trọng cao nhất với 33,3%, lao động chưa qua đào tạo chiếm 31,2%. Trong khi đó, lực lượng lao động có trình độ trung cấp, cao đẳng - nhóm được DN săn đón nhiều nhất lại đang thiếu hụt nghiêm trọng. Điều này tạo nên nghịch lý khi nhiều DN liên tục đăng tuyển dụng nhưng khó tìm được ứng viên đáp ứng yêu cầu, trong khi không ít lao động có trình độ đại học vẫn gặp khó khăn trong tìm kiếm việc làm phù hợp. Khoảng cách giữa nhu cầu của DN và kỹ năng của người lao động tiếp tục là điểm nghẽn lớn của thị trường lao động hiện nay.
Sàn giao dịch việc làm quốc gia - hạ tầng số kết nối cung cầu
Trong bối cảnh đó, việc đưa vào vận hành Sàn giao dịch việc làm quốc gia từ tháng 4/2026 được xem là bước tiến quan trọng trong quá trình chuyển đổi số lĩnh vực việc làm. Đây là nền tảng số đầu tiên kết nối thống nhất người lao động, DN, các tổ chức dịch vụ việc làm và cơ quan quản lý nhà nước trên phạm vi toàn quốc. Sau 3 tháng vận hành thử nghiệm, hệ thống đã thu hút hơn 14.000 người đăng ký tìm việc, hơn 5.000 DN tham gia tuyển dụng với gần 300.000 vị trí việc làm.
Một trong những điểm nổi bật của nền tảng là toàn bộ thông tin của người lao động và DN đều được xác thực thông qua định danh điện tử VNeID, góp phần nâng cao tính minh bạch, hạn chế thông tin giả mạo và bảo đảm an toàn dữ liệu.
Việc kết nối dữ liệu lao động trên phạm vi toàn quốc cũng giúp khắc phục tình trạng phân tán thông tin giữa các địa phương, tạo điều kiện điều tiết nguồn nhân lực linh hoạt hơn giữa các vùng, miền và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.
Mặc dù đạt được kết quả tích cực bước đầu, song theo Thứ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Mạnh Khương, quy mô tham gia của người lao động và DN trên Sàn giao dịch việc làm quốc gia vẫn còn khá khiêm tốn so với quy mô thực tế của thị trường lao động Việt Nam.
Để nền tảng thực sự trở thành hệ sinh thái số dùng chung, phát huy hiệu quả trong kết nối cung - cầu lao động và hỗ trợ quản lý nhà nước, Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Khương yêu cầu Cục Việc làm cần tiếp tục phối hợp với các đơn vị liên quan hoàn thiện phiên bản chính thức của Sàn, bảo đảm đưa đầy đủ các tính năng vào vận hành trong cuối năm nay.
Theo chuyên gia lao động, việc làm Lê Quang Trung, nguyên Phó Cục trưởng phụ trách Cục Việc làm, yếu tố quyết định thành công của nền tảng không chỉ nằm ở công nghệ mà còn ở chất lượng dữ liệu.
Ông Trung cho rằng cần xây dựng hệ thống thông tin thị trường lao động "sống" và "sạch", bảo đảm dữ liệu đầu vào luôn đúng, đủ và được cập nhật liên tục. Đồng thời, cần nâng cao năng lực dự báo nhu cầu nhân lực trong ngắn hạn, trung hạn và dài hạn để hỗ trợ cả DN lẫn người lao động đưa ra quyết định phù hợp.