Sầu riêng khan hàng, giá tăng mạnh đầu năm

Nguồn cung khan hiếm, giá liên tục lập đỉnh

Những tháng đầu năm, thị trường sầu riêng ghi nhận mức giá tăng cao do sản lượng thu hoạch giảm mạnh trong giai đoạn trái vụ. ghi nhận tại Đồng Tháp, nhiều doanh nghiệp dù có đơn hàng xuất khẩu vẫn gặp khó khăn khi thu gom nguyên liệu, phải mất nhiều ngày mới đủ số lượng đóng container.

Ông Võ Tấn Lợi, Chủ tịch Hiệp hội Sầu riêng tỉnh Đồng Tháp, cho biết tình trạng khan hiếm xuất phát từ việc cả Việt Nam và Thái Lan – nguồn cung lớn trong khu vực, đều đang thiếu hàng. Điều này khiến giá thu mua tăng nhanh trong khi nguồn cung không đáp ứng kịp nhu cầu thị trường.

Theo ông Lợi, đầu năm là thời điểm doanh nghiệp thường thu mua các lô hàng đầu xuân để duy trì hoạt động xuất khẩu và “lấy lộc” kinh doanh. Tuy nhiên, biên lợi nhuận không cao do chi phí đầu vào tăng mạnh. “Nếu mua nguyên liệu ở mức giá quá cao, doanh nghiệp sẽ đối mặt rủi ro lớn khi tiêu thụ tại thị trường nước ngoài”, ông Lợi nhận định.

Hiện việc thông quan tại cửa khẩu diễn ra thuận lợi, các lô hàng đạt tiêu chuẩn được giải quyết nhanh chóng. Tuy vậy, khó khăn lớn nhất của doanh nghiệp vẫn là thiếu sản lượng đạt chuẩn xuất khẩu, thay vì lo ngại ách tắc thủ tục.

Giá sầu riêng tại vườn đang duy trì ở mức cao, Monthong loại A được thu mua quanh ngưỡng 160.000 đồng/kg, còn Ri6 dao động khoảng trên dưới 100.000 đồng/kg. Nhờ mức giá này, nhiều nhà vườn có nguồn trái bán ra đều đạt lợi nhuận tốt.

Ông Lê Văn Tài, nông dân trồng sầu riêng tại xã Ngũ Hiệp, cho biết dù giá cao nhưng nhiều hộ không xử lý ra hoa nghịch vụ vì cuối năm mưa nhiều khiến vườn ẩm, rễ yếu, dễ phát sinh bệnh. Ông dự báo khoảng hơn hai tháng tới nguồn cung sẽ tăng trở lại khi bước vào vụ thu hoạch chính.

Trong khi đó, bà Trần Thị Thanh Xuân, chủ vựa thu mua trái cây tại xã Cái Bè, cho hay nguồn hàng sau Tết rất ít nhưng doanh nghiệp xuất khẩu vẫn tăng cường thu mua, khiến giá tiếp tục đi lên. Với mức giá hiện nay, nhà vườn có thể lãi từ 30.000–50.000 đồng/kg.

Siết chất lượng, bảo vệ thương hiệu sầu riêng Việt

Trước áp lực từ thị trường nhập khẩu, Hiệp hội Sầu riêng Đồng Tháp đã phối hợp Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh triển khai nhiều giải pháp kiểm soát chất lượng. Trọng tâm là quản lý chặt mã số vùng trồng, yêu cầu thu mua đúng tiêu chuẩn và tăng cường giám sát quy trình sản xuất.

Ông Võ Tấn Lợi khuyến cáo nông dân không thu hoạch trái non để chạy theo giá cao, bởi chỉ cần một số lô hàng không đạt chất lượng cũng có thể ảnh hưởng đến uy tín chung của ngành. Hiệp hội đồng thời đề xuất áp dụng chế tài nghiêm đối với các hành vi gian lận nhằm bảo vệ thương hiệu sầu riêng Việt Nam.

Hiện Đồng Tháp có hơn 34.360 ha sầu riêng, trong đó khoảng 14.800 ha được cấp mã số vùng trồng xuất khẩu với 393 mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói được cấp phép, đứng đầu cả nước. Thời gian qua địa phương đã tăng cường kiểm tra, hướng dẫn sản xuất an toàn và thúc đẩy liên kết giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp để ổn định đầu ra.

Tiến sĩ Võ Hữu Thoại, Viện trưởng Viện Cây ăn quả miền Nam, cho biết Đồng Tháp hiện dẫn đầu khu vực Đồng bằng sông Cửu Long về phát triển sầu riêng, với khoảng 70% diện tích áp dụng kỹ thuật xử lý nghịch vụ. Theo ông, việc khoa học hóa quy trình ra hoa trái vụ, được hoàn thiện giai đoạn 2018–2021 và công nhận là tiến bộ kỹ thuật – đã tạo nền tảng giúp sầu riêng Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh dài hạn.

Dù giá tăng mang lại tín hiệu tích cực trước mắt, các chuyên gia cảnh báo ngành sầu riêng vẫn đối mặt nguy cơ mất cân đối cung – cầu khi diện tích mở rộng nhanh. Vì vậy, kiểm soát quy hoạch, nâng cao chất lượng và tăng cường liên kết sản xuất – tiêu thụ được xem là giải pháp then chốt để phát triển bền vững ngành hàng trong thời gian tới.