Tăng cường liên kết, mở rộng thị phần
“Doanh nghiệp đã rất nỗ lực trong việc nắm bắt được thị trường. Song để có thể đủ sức cạnh tranh với làn sóng ngoại nhập, nhất là khi các Hiệp định thương mại tự do được ký kết, vai trò của cơ quan quản lý trong việc cung cấp thông tin, cảnh báo sớm là rất quan trọng”- TS Lê Huy Khôi, Trưởng ban Nghiên cứu dự báo thị trường, Viện Nghiên cứu thương mại (Bộ Công thương) nhận định; đồng thời cho rằng, để giữ vững và mở rộng thị trường trong nước, DN cần phải liên kết để tạo nên lợi thế cạnh t
TS Lê Huy Khôi.
PV: Thưa ông, chúng ta đã và đang chứng kiến sự xâm lấn của các đại gia nước ngoài trên thị trường bán lẻ. Với những gì đang diễn ra, ông có thể đưa ra nhận định, liệu các DN nội có đủ sức để cạnh tranh với các DN ngoại hay không?
TS Lê Huy Khôi: Chắc chắn cuộc so găng này không hề đơn giản, DN nội sẽ gặp rất nhiều khó khăn. Ở đây tôi chỉ nói đến các DN quy mô lớn, còn các hệ thống chợ truyền thống, cửa hàng tiện lợi, các siêu thị mini cũng như các kênh bán hàng nhỏ lẻ khác thì Việt Nam vẫn nắm giữ thị phần. Đó vẫn là cái chúng ta đang lợi thế, vì các kênh bán lẻ truyền thống vẫn có điểm mạnh là nắm bắt được thị hiếu tiêu dùng cũng như thói quen mua sắm của người dân Việt Nam. Tuy nhiên, nếu các DN không chịu đổi mới sáng tạo, không có ý thức vươn lên, cải thiện phương thức kinh doanh thì sẽ khó có thể đáp ứng được nhu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng, và nguy cơ các DN nước ngoài xâm chiếm thị trường bán lẻ của Việt Nam hoàn toàn có thể xảy ra.
Như vậy, theo ông, thị phần của bán lẻ Việt Nam sẽ biến động trong thời gian tới?
- Theo số liệu một số tổ chức công bố, tỷ trọng hiện tại của các DN bán lẻ nước ngoài chiếm một phần không lớn tỷ trọng dung lượng bán lẻ thị trường Việt Nam. Tuy nhiên, xu hướng mua bán, sáp nhập sẽ ngày càng mạnh mẽ hơn, đặc biệt càng mạnh hơn khi các hiệp định thương mại tự do được ký kết. Với những diễn biến nói trên, chắc chắn các DN lớn sẽ phải cạnh tranh hết sức khốc liệt. Càng khó khăn hơn khi chúng ta thua người nước ngoài cả về quy mô lẫn vốn…
Thời gian tới, chi phí cho tiếp cận thị trường rất lớn, do vậy sẽ tạo áp lực cạnh tranh của các DN trong nước. Vấn đề các DN cần phải duy trì được chiến lược kinh doanh của mình để có thể trụ vững. Tôi nhận thấy, thời gian gần đây, các DN bán lẻ Việt Nam cũng đã rất khôn khéo khi tận dụng những điểm lợi thế của mình về sự am hiểu thị hiếu của người tiêu dùng trong nước. Tôi đã thấy sự gia tăng của các siêu thị chuyên doanh, đặc biệt là các siêu thị mini nhỏ xuất hiện ngày càng nhiều. Khi chúng ta chưa đủ quy mô, chưa đủ vốn để chống chọi với các đại gia thì việc tìm đến thị trường ngách, nhỏ được coi là khôn khéo. Điều quan trọng, các DN cần phải ý thức làm sao quản lý vận hành tốt các chuỗi siêu thị đó, và đi theo đúng từng phân khúc thị trường nắm bắt được đúng nhu cầu thị trường để cung ứng những sản phẩm, dịch vụ hợp lý… thì mới thành công, thậm chí còn có thể hạn chế được sự gia tăng của các DN nước ngoài.
Liên kết hệ thống siêu thị để tăng thị phần của hàng sản xuất trong nước.
| Nếu các DN không chịu đổi mới sáng tạo, không có ý thức vươn lên, cải thiện phương thức kinh doanh thì sẽ khó có thể đáp ứng được nhu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng, và nguy cơ các DN nước ngoài xâm chiếm thị trường bán lẻ của Việt Nam hoàn toàn có thể xảy ra. |
Theo như nhận định của ông, các DN Việt Nam cũng đang rất nỗ lực để đưa ra những chiến lược kinh doanh hợp lý nhằm ứng phó với cơn sóng ngoại nhập. Tuy nhiên, đâu là lý do khiến cho các DN của chúng ta vẫn chưa thể phát triển mạnh mẽ, thậm chí còn lúng túng với hội nhập?
- Tôi cho, lý do ở đây chính là công tác cảnh báo sớm của chúng ta chưa thực sự tốt. Không chỉ đối với ngành bán lẻ, công tác cảnh báo sớm cần phải được đẩy mạnh ở tất cả mọi lĩnh vực. Tôi được biết, nhiều DN phản ánh rằng, họ rất lơ mơ về thông tin hội nhập, họ không biết khi hội nhập cơ hội của họ là gì và có những thách thức gì đang chờ đợi họ ở phía trước. Thực tế này cho thấy công tác cảnh báo sớm của chúng ta đang rất yếu. Đặc biệt là các các thông tin về đầu tư, được gì, mất gì, ai mất, mất thế nào, phải ứng phó ra sao… hầu như không đáp ứng được đối với nhu cầu của DN. Nói nôm na là DN vẫn “đói” thông tin. Chính vì thế mới dẫn tới một xu hướng mà chúng ta đang chứng kiến ở ngành bán lẻ hiện nay, đó là các DN cứ đánh mất dần thị phần vào tay DN nước ngoài. Ở đây, tôi muốn khuyến cáo rằng, có nhiều lĩnh vực, có khi nó chưa ảnh hưởng ngay lập tức, DN chưa bị “nock-out” ngay, mà sẽ mất dần, rơi rụng dần.
Và để cải thiện được thực tế này, tôi cho là, sự chuẩn bị cho hoạt động hội nhập cần phải cập nhật liên tục, đặc biệt là vấn đề xã hội hóa thông tin tới tất cả các đối tượng cũng như đầu tư bài bản hơn cho hoạt động nghiên cứu thị trường… để đưa ra những cảnh báo sớm cho từng đối tượng, từng ngành nghề, giúp cho DN có thể chủ động được trước mọi tình huống.
Vừa rồi, có chuyện BigC về tay người Thái dẫn tới nhiều ý kiến cho rằng chúng ta khó có thể đưa hàng hóa của mình vào các hệ thống siêu thị nước ngoài. DN Việt Nam phải làm gì trước xu hướng ngày càng khắt khe này, thưa ông?
- Tôi cho rằng, vấn đề quan trọng nhất hiện nay là các DN của chúng ta phải tăng cường liên kết chuỗi, DN này phân phối tiêu thụ sản phẩm cho DN kia. Sự kết hợp đó nếu bền vững, chặt chẽ sẽ không lo chúng ta bị bật ra khỏi thị trường. Nhà quản lý không thể đi lo hết cho những thiệt thòi của các DN. Bản thân các DN Việt Nam phải tự tăng cường hoạt động liên kết để làm sao đảm bảo ông là một nhà phân phối lớn cho họ, lúc đó ông có quyền đàm phán để giảm giá thành với họ và không lo mất thị phần. Ở đây tôi muốn nhấn mạnh đến một yếu tố nữa đó là khả năng đàm phán của DN. Khi nhà phân phối có khả năng đàm phán thì họ hoàn toàn có thể đưa được hàng vào các hệ thống phân phối mà không lo phân biệt hàng của ai.
Trân trọng cảm ơn ông!