Tăng sức cạnh tranh từ logistics xanh
Trước những tiêu chuẩn khắt khe của chuỗi cung ứng toàn cầu thì chuyển đổi xanh trong logistics giúp doanh nghiệp tối ưu vận chuyển, giảm chi phí, phát thải và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Giới chuyên gia kinh tế nhận định, vai trò của logistics xanh không chỉ dừng ở việc sử dụng phương tiện ít phát thải hay trang bị thiết bị thân thiện với môi trường. Bài toán lớn hơn là tổ chức lại toàn bộ chuỗi cung ứng, từ vùng sản xuất, kho bãi đến cảng biển và vận tải, nhằm hạn chế những khâu vận hành kém hiệu quả, giảm chi phí và sử dụng tốt hơn nguồn lực.
Theo TS Trần Thị Thu Hương - Trưởng bộ môn Logistics và chuỗi cung ứng (Trường Đại học Thương mại) hiện ngành logistics đang phải đối diện với xu hướng xanh hóa và xu hướng này mang lại cả cơ hội và thách thức cho các doanh nghiệp (DN) Việt. Về lâu dài, chuyển đổi xanh sẽ giúp DN tối ưu hóa quy trình và giảm chi phí. Chuyển đổi xanh cũng tạo ra những cơ hội kinh doanh mới cho ngành. Đơn cử như các dịch vụ vận tải với lượng carbon thấp hay các dịch vụ đóng gói thân thiện với môi trường. Theo bà Hương, tốc độ tăng trưởng về kinh tế xanh tại Việt Nam trong giai đoạn từ năm 2018-2021 vừa qua đã đạt mức 10-13%/năm, đóng góp vào GDP của Việt Nam khoảng 2%. Đây là một tín hiệu tốt cho nền kinh tế.
Trong khi đó, theo đại diện Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công thương), logistics xanh không còn là xu hướng, cũng không phải là sự lựa chọn của DN mà là yêu cầu bắt buộc. Và việc chuyển đổi xanh là áp lực hay là động lực sẽ tùy thuộc vào việc DN đối mặt và ứng dụng như thế nào. Ông Mai Trần Thuật - Tổng giám đốc Công ty cổ phần Logistics dược phẩm Đông Á chia sẻ, yêu cầu bắt buộc của khách hàng về chuyển đổi xanh hay các dịch vụ xanh ngày càng gia tăng. Bên cạnh việc phải thích ứng với những xu hướng giao thương, kinh doanh mới như bán hàng trên các sàn thương mại điện tử, thực hiện chuyển đổi số, tăng cường số hóa quy trình sản xuất kinh doanh, DN phải tính toán đến câu chuyện làm sao đáp ứng được các yêu cầu của khách hàng và các chủ hàng.
Theo đại diện Cục Xuất nhập khẩu, cùng với tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế cũng như hoạt động xuất nhập khẩu, đầu tư và sự bùng nổ của thương mại điện tử, logistics Việt Nam cũng đạt được kết quả rất đáng ghi nhận. Tốc độ tăng trưởng của ngành đạt khoảng 15% và quy mô thị trường từ 40 đến 42 tỷ USD/năm. Tham gia thị trường logistics hiện nay có trên 40.000 DN hoạt động trong lĩnh vực vận tải và kho bãi, trong đó có những tên tuổi rất lớn của thế giới như DHL, CJ logistics và Maersk Lines… DN Việt Nam cũng có những DN rất mạnh như Transimex, Sotran, Tân Cảng Sài Gòn là những DN có đủ khả năng cạnh tranh với những doanh nghiệp nước ngoài hoạt động tại Việt Nam.
Tại thời điểm hiện tại, các DN logistics Việt Nam đối diện với rất nhiều khó khăn. Khó khăn lớn nhất là áp lực từ phía thị trường. Theo giới chuyên gia kinh tế, logistics xanh phải gắn với chuyển đổi số, lấy hiệu quả kinh tế và môi trường làm thước đo... do đó việc đầu tư vào logistics xanh là áp lực không hề nhỏ vì cần nguồn vốn lớn.
Đối với khu vực TPHCM và vùng kinh tế phía Nam, TS Bùi Bá Nghiêm đề xuất kết nối các trung tâm sản xuất, kho bãi và vận tải thủy với cụm cảng Cái Mép - Thị Vải; đồng bộ hạ tầng sau cảng, tháo gỡ điểm nghẽn luồng tuyến, bến bãi và điểm gom hàng. Theo TS Bùi Bá Nghiêm, việc tối ưu tuyến đường, giảm xe chạy rỗng, ghép tải, tiết kiệm năng lượng trong kho và ứng dụng phần mềm quản lý vận chuyển... đều có thể giảm chi phí, nhiên liệu và phát thải.
Nêu quan điểm của mình, ông Cao Hồng Phong - Phó Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Cảng Cái Mép Gemadept - Terminal Link (Gemalink) cho rằng, logistics xanh cần phương tiện xanh cùng với đó là tính minh bạch, tin cậy và hiệu quả.