Thái Nguyên: Cần di dời các xưởng sản xuất tự phát ra khỏi địa bàn dân cư
Từ trước năm 2020, tại khu vực giáp ranh tổ 1, 3 và 6, phường Tích Lương, tỉnh Thái Nguyên đã hình thành cụm công nghiệp tự phát, với các xưởng sản xuất và tái chế công nghiệp nặng (đúc gang, nhôm, thép và chế biến khoáng sản). Điều này dẫn tới tình trạng người dân thường xuyên có khiếu nại tập thể phản ánh ô nhiễm tiếng ồn, khói bụi và mùi.
Nhiều xưởng sản xuất không tên
Theo tìm hiểu của phóng viên Báo Đại đoàn kết, cụm công nghiệp tự phát tại phường Tích Lương đã được hình thành từ những năm 2000, xưởng xây dựng muộn nhất cũng đã hoạt động từ năm 2018 cho tới nay. Khu vực xưởng sản xuất thường được xây dựng theo công thức một phần trên đất thổ cư và trên đất liền kề; còn phần sân bãi tập kết nguyên vật liệu, máy móc trên đất trồng cây lâu năm và trên các loại đất nông nghiệp khác.
Tại khu vực giáp ranh tổ dân phố 3 và tổ dân phố 6 có 6 xưởng sản xuất, còn tại khu vực tổ dân phố số 1 có ít nhất 2 xưởng. Xưởng có diện tích nhỏ nhất cũng trên hàng nghìn m2, xưởng rộng thì nhiều hecta. Cơ bản các xưởng sản xuất chuyên về công nghiệp nặng, chỉ có một xưởng giáp khu dân cư mới là thuộc lĩnh vực khác.
Các xưởng sản xuất tại khu vực này thường có điểm chung, đó là không có biển tên doanh nghiệp hay cơ sở sản xuất, nên rất khó để liên lạc được với chủ sở hữu của các đơn vị này. Ngoài ra, các xưởng cũng không có đầy đủ các biển báo môi trường hoặc cảnh báo khu vực độc hại (bắt buộc đối với các cơ sở sản xuất như đúc gang, luyện kim, hóa chất…). Trong khi đó, khu vực sản xuất chỉ cách đường dân sinh một bức tường gạch hoặc ngăn bằng vách tôn, nằm xen kẽ với khu dân cư.
Xưởng sản xuất duy nhất công khai treo biển tên doanh nghiệp đang hoạt động tại khu vực này là Công ty TNHH Đúc gang thép Thái Nguyên, địa chỉ tại tổ dân phố 1, phường Tích Lương. Theo ông Nguyễn Văn Khanh (Giám đốc Công ty), xưởng sản xuất của đơn vị rộng hơn 2.600 m2, được xây dựng trên đất thổ cư và đất khác, chứ hoàn toàn không được chuyển đổi sang đất sản xuất kinh doanh theo đúng quy định.
“Năm 2025, nhận được thông báo của phường Tích Lương về chủ trương tỉnh Thái Nguyên sẽ di dời các nhà máy nằm ngoài quy hoạch ra khỏi khu dân cư, những cơ sở sản xuất như chúng tôi đã tìm đến các khu công nghiệp, cụm công nghiệp trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên như Sông Công 1, Sông Công 2, Thanh Bình, Quảng Chu và Yên Lạc, nhưng chưa tìm được nơi phù hợp. Rất mong muốn các cấp chính quyền và cơ quan chuyên môn của tỉnh hỗ trợ giới thiệu cho các doanh nghiệp địa điểm mới để di chuyển tới, sớm ổn định sản xuất” ông Khanh nói.
Giải quyết bức xúc của người dân
Nằm xen kẽ với khu dân cư, lại chuyên về lĩnh vực công nghiệp nặng, tùy thời điểm có xưởng sản xuất cả ngày lẫn đêm nên đã ảnh hưởng rất lớn đến đời sống của người dân về tiếng ồn, khói bụi. Khu vực này cũng không có hệ thống thu gom nước thải, để chảy tự do vào các bể chứa, cũng tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm môi trường và mạch nước ngầm.
Chịu ảnh hưởng trực tiếp và thường xuyên từ hoạt động của các xưởng sản xuất là các hộ dân tại tổ dân phố 3 của phường Tích Lương. Người dân đã có nhiều đơn thư, phản ánh tập thể lên chính quyền và các cơ quan chức năng vì những vấn đề ô nhiễm do sản xuất công nghiệp trên địa bàn gây ra.
Bà Ngô Thị Minh Hạnh - Tổ trưởng tổ dân phố 3 cho biết: Các xưởng sản xuất không chỉ ô nhiễm tiếng ồn, khói bụi, mà nhiều thời điểm còn có mùi khét rất khó chịu do nấu kim loại. Với nguyên liệu tái chế, có lẫn sơn, dầu khi đốt làm cho người hít phải buồn nôn, mất ăn, mất ngủ. Người dân đã nhiều lần kiến nghị lên phường Tích Lương có biện pháp giải quyết, rất mong muốn di dời các nhà máy sản xuất ra khỏi địa bàn dân cư, không ảnh hưởng sức khỏe đến nhân dân nữa.
Ông Nguyễn Văn Nam - Phó Chủ tịch UBND phường Tích Lương thông tin: Các xưởng sản xuất được hình thành tự phát, có vi phạm về đất đai, nhưng đã tồn tại từ nhiều năm trước, nên việc giải quyết gặp nhiều khó khăn. Đối với những phản ánh về ô nhiễm môi trường của người dân, phòng chuyên môn, Công an phường đến kiểm tra, xử lý và nghiêm cấm các hoạt động tái chế kim loại đã qua sử dụng.
Theo ông Nam, phường Tích Lương đã lên kế hoạch rà soát tất cả các cơ sở sản xuất trên địa bàn về chấp hành các quy định về đầu tư, môi trường và đất đai. Việc di dời các xưởng sản xuất ra khỏi địa bàn dân cư đến các khu công nghiệp, cụm công nghiệp tập trung là vấn đề cấp thiết, được phường quan tâm và kiến nghị lên cấp trên có hướng giải quyết.
