Thanh Hóa: Ì ạch dự án nước sạch vùng cao

Chậm tiến độ

Dự án Nhà máy nước sạch Mường Lát được phê duyệt tại Quyết định số 258/QĐ-UBND ngày 16/1/2023; sau đó điều chỉnh tại Quyết định số 3034/QĐ-UBND ngày 19/7/2024 của UBND tỉnh Thanh Hóa, với tổng mức đầu tư hơn 33,3 tỷ đồng; công suất thiết kế 1.200m3/ngày đêm. Đây là công trình mang tính cấp thiết và được đánh giá sẽ đem lại nhiều lợi ích an sinh xã hội của người dân vùng biên. Theo kế hoạch ban đầu, dự án được thực hiện trong giai đoạn 2022 - 2024, sau đó được gia hạn đến năm 2025. Tuy nhiên, đến nay công trình vẫn chưa thể hoàn thành theo tiến độ đề ra.

Ghi nhận thực tế tại công trường thi công của dự án cho thấy, hiện tại, tiến độ công việc của một số hạng mục đã đạt tỷ lệ cao, như: Trạm bơm trung chuyển, san nền đã hoàn thành 100%; bể chứa nước sạch đạt trên 96%; bể xử lý nước thải đạt gần 94%. Các hạng mục then chốt như công trình thu và trạm bơm cấp 1 lại chậm triển khai; phần điện, thiết bị và hệ thống xử lý đồng bộ chưa hoàn thiện; những hạng mục quyết định khả năng vận hành chậm trễ kéo dài. Tổng thể theo báo cáo, tiến độ dự án mới đạt khoảng hơn 36% giá trị hợp đồng.

Bà Lò Thị Phên - trú ở thôn Buốn, xã Mường Lát chia sẻ: Bà con ở nhiều thôn, bản trong xã vẫn chủ yếu lấy nguồn nước tự nhiên từ khe suối, nước giếng khoan… để sinh hoạt. Do nguồn nước không đảm bảo vệ sinh, tiềm ẩn nguy cơ truyền nhiễm bệnh tật, nhất là vào mùa mưa lũ. “Khi có thông tin dự án nhà máy nước sạch, bà con ai cũng mong muốn, kỳ vọng sớm được sử dụng nhưng đến nay vẫn đang phải chờ đợi” - bà Phên nói.

Không chỉ bà con dân bản, ngay cả các cơ quan, đơn vị đóng trên địa bàn xã Mường Lát cũng đang gặp nhiều khó khăn do thiếu nguồn nước sạch, đặc biệt là vào mùa nắng nóng.

Ông Nguyễn Nam Sơn - Hiệu trưởng Trường THPT Mường Lát cho biết: Khu làng học sinh của nhà trường hiện có 218 em đang ăn ở, sinh hoạt, học tập nội trú. Nguồn nước sạch từ lâu là nỗi trăn trở thường trực. Để bảo đảm chất lượng nguồn nước ổn định, lâu dài, thầy và trò nhà trường vẫn rất mong dự án nhà máy nước sạch khẩn trương hoàn thiện và đưa vào vận hành.

Lúng túng, thiếu chủ động

Ông Đoàn Văn Phú - Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư công trình giao thông Thanh Hóa - đơn vị chủ đầu tư cho biết: Việc chậm tiến độ xuất phát từ nhiều nguyên nhân. Trong đó, có những yếu tố khách quan như thời gian hoàn thiện thủ tục kéo dài. Dù đã có chủ trương từ năm 2021, nhưng đến đầu năm 2023 dự án mới được phê duyệt; quá trình triển khai phải thực hiện nhiều bước, lấy ý kiến các sở, ngành liên quan.

Theo ông Phú, trong quá trình thi công, dự án cũng phát sinh những khó khăn ngoài dự kiến. Tại hạng mục công trình thu và trạm bơm cấp 1, khi đào xuống khoảng 3m đã gặp đá cứng, khác với điều kiện địa chất ban đầu, buộc phải điều chỉnh phương án thi công. Bên cạnh đó, thời tiết diễn biến bất lợi, đặc biệt trong năm 2025 mưa kéo dài, khiến nhiều hạng mục thi công dưới sâu bị gián đoạn. Một “điểm nghẽn” khác là tuyến ống cấp nước đi qua khu dân cư, liên quan đến hành lang an toàn giao thông. Việc hoàn thiện hồ sơ, xin cấp phép thi công kéo dài đến tháng 12/2025 mới được chấp thuận, làm ảnh hưởng đáng kể đến tiến độ chung.

Nguyên nhân chủ quan cũng được đơn vị chủ đầu tư chỉ ra, như: Công tác điều hành của Ban Quản lý dự án tại địa phương trước đây có thời điểm còn lúng túng; nhà thầu chưa thực sự chủ động trong huy động nhân lực, thiết bị; việc tổ chức thi công chưa đáp ứng yêu cầu tiến độ. Đơn vị tư vấn giám sát cũng chưa phát huy đủ vai trò, việc đôn đốc, cảnh báo chưa kịp thời, chưa đề xuất được giải pháp kỹ thuật hiệu quả để xử lý các phát sinh...

Trước thực tế trên, ngày 2/4/2026, Ban Quản lý dự án đầu tư công trình giao thông Thanh Hóa đã có Văn bản số 855/BQLDA-KTTĐ gửi UBND tỉnh, đề xuất điều chỉnh thời gian thực hiện Dự án Nhà máy nước sạch Mường Lát.

Theo đó, tiến độ dự án được kiến nghị kéo dài từ giai đoạn 2022 - 2025, sang hoàn thành trong năm 2026. Phía đơn vị thi công cũng đang rà soát lại toàn bộ kế hoạch thi công, đồng thời cam kết tập trung tối đa nhân lực, thiết bị để đẩy nhanh tiến độ các hạng mục. Trong đó, tận dụng thời tiết thuận lợi, ưu tiên hoàn thành công trình thu và trạm bơm cấp 1; hoàn thiện hệ thống điện, thiết bị, chạy thử đồng bộ và các hạng mục...

“Dự án Nhà máy nước sạch Mường Lát không đơn thuần là công trình đầu tư xây dựng, mà là lời giải cho bài toán an sinh thiết yếu ở vùng biên. Để sớm đưa công trình vào hoạt động, trước mắt chúng tôi đang chờ ý kiến từ phía UBND tỉnh trong việc gia hạn tiến độ dự án. Đồng thời, theo dõi sát sao; nhà thầu phải có cam kết cụ thể về tiến độ từng hạng mục, gắn với chế tài rõ ràng” - ông Phú nói.