Thành phố tôi rất trẻ

1. Ông Bí thư hát 3 bài để… "vận động" cho Quỹ khởi nghiệp

Tình cờ, một người em trong giới công nghệ gửi cho tôi xem những dòng trạng thái của trên FB Thanh Nguyễn (mà bạn ấy giới thiệu là CEO của Xanh SM).

 “Hôm nay là ngày đi làm cuối cùng của năm 2025. Đăng một tấm hình, coi như đánh dấu một khoảnh khắc của những ngày cuối năm.

Có lẽ nhiều anh chị em làm startup sẽ nhận ra những gương mặt trong bức hình này, những đàn anh đi trước, những người đã xây nên các “kỳ lân” đầu tiên của Việt Nam.

Tôi nghĩ đây là bức hình khá hiếm khi các “kỳ lân” cùng ngồi chung một bàn, hoặc là bức hình đầu tiên…”.

Kèm theo là bức hình của bàn ngồi hàng đầu trong buổi gặp gỡ của lãnh đạo thành phố với đại diện giới khởi nghiệp sáng tạo Việt Nam hôm 9/12/2025 tại Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo TPHCM (SIHUB). Đó là chương trình lãnh đạo thành phố gặp gỡ cộng đồng khoa học - công nghệ, khởi nghiệp sáng tạo với chủ đề "TPHCM hướng đến trung tâm kinh tế số và trung tâm đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp tầm cỡ quốc tế". Chương trình này do UBND TPHCM chủ trì, Sở Khoa học và Công nghệ phối hợp cùng Viện Nghiên cứu phát triển tổ chức.

Buổi gặp gỡ hôm đó đặc biệt khi ông Trần Lưu Quang – Bí thư Thành ủy là người điều phối chương trình. Ông đã dẫn dắt cuộc đối thoại với đội ngũ nhà khoa học, chuyên gia, doanh nghiệp đổi mới sáng tạo và cộng đồng khởi nghiệp một cách… duyên dáng và hiệu quả. Thậm chí, khi cao hứng, Bí thư Thành ủy đã hát tới 3 bài.

Hiệu quả nhất là không khí hào hứng, cởi mở khi cùng nhau thảo luận, trả lời câu hỏi của Bí thư Thành ủy: Làm gì để TPHCM trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo của cả nước, thậm chí có được vai trò dẫn dắt? Để làm được điều đó thì bắt đầu như thế nào, thứ tự ưu tiên ra sao, nguồn lực ở đâu và ai sẽ là người thực hiện?

Tham dự buổi gặp gỡ có lãnh đạo 3 "kỳ lân" công nghệ của TPHCM là tập đoàn VNG, MoMo và Sky Mavis. Ông Lê Hồng Minh, Chủ tịch Tập đoàn VNG, cho biết hệ sinh thái “khởi nghiệp sáng tạo” của TPHCM đang dẫn đầu Việt Nam, đứng thứ 5 khu vực Đông Nam Á. Do vậy, việc cần làm là rút ngắn khoảng cách với nhóm dẫn đầu.

Ông Don Lam, Tổng Giám đốc Tập đoàn VinaCapital, đề xuất thành lập Quỹ đầu tư mạo hiểm TPHCM theo mô hình PPP, đóng vai trò vốn mồi nhằm thu hút thêm nguồn lực tư nhân và quốc tế. Trước đề xuất này, Bí thư Thành ủy Trần Lưu Quang nhìn nhận, muốn kêu gọi quỹ đầu tư mạo hiểm nước ngoài vào TPHCM đầu tư lĩnh vực khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo thì phải có chính sách ưu đãi về thuế…

Ngay trong buổi tối hôm đó và những ngày tiếp theo sau buổi gặp mặt, có thể dễ dàng gặp những dòng trạng thái hứng khởi của những anh chị em trong giới khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo thành phố.

Trong khuôn khổ buổi gặp gỡ, nhiều doanh nghiệp đã chung tay ủng hộ kinh phí lập Quỹ đầu tư mạo hiểm 150 tỉ đồng. Trong đó, Tập đoàn Vingroup đóng góp 50 tỉ đồng; các tập đoàn khác như Hoa Sen, FPT, Becamex, Vina Capital, CMC, VNG, Momo, CT Group… cùng đóng góp mỗi đơn vị 10 tỉ đồng.

Đây là lần thứ 2 trong nhiệm kỳ này, lãnh đạo cao nhất của TPHCM có cuộc gặp gỡ cởi mở, thân thiện với giới khởi nghiệp - đổi mới sáng tạo TPHCM. Cuộc gặp với hình thức “Mỗi người nói 3 phút và gửi gắm 1 từ khóa” vào tháng 3 năm 2024  với Bí thư Nguyễn Văn Nên và Chủ tịch Phan Văn Mãi lúc đó như một sự mở màn giao lưu, kết nối ấn tượng của những nhân vật lãnh đạo với lực lượng tiên phong về sự đổi mới, sáng tạo của một thành phố luôn trẻ. Trẻ về phong cách và phong độ phát triển với những con số biết nói.

2. Lội… phố nghe lời nói thật

Ở TPHCM, tôi quen, biết, thân… nhiều người thực sự trẻ ở nhiều độ tuổi khác nhau. Họ trẻ trong suy nghĩ, trong kỹ năng và tác phong làm việc.

Hai người trẻ nhất trong số đó là hai… đại lão nhà văn đã và sắp đi qua trăm năm. Đó là Nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Tư 106 tuổi, hàng ngày vẫn làm việc 10 tiếng trên máy tính, hầu như năm nào cũng ra 1 đến 2 đầu sách “dài cả sải” và luôn hiện hữu nụ cười hồn nhiên, thơ trẻ. Người thứ 2 là nữ văn sĩ Xuân Phượng, 97 tuổi, người “Gánh gánh, gồng gồng” (tiêu đề một cuốn sách của bà), cả kho lịch sử trên vai, mới năm rồi đây còn đi khắp nơi để giao lưu, trò chuyện về “Khắc đi, khắc đến” - cuốn sách mới ra của bà - để truyền cảm hứng cho bạn đọc, đặc biệt là người đọc trẻ.

Mỗi lần có cơ hội gặp gỡ hai cây cổ thụ này, tôi như được truyền thêm nhiều năng lượng… rất trẻ, từ họ. 

Mỗi dịp về lại Thành phố, tôi thường gọi cho mấy “đứa” em thân như Nguyễn Thị Thanh Thảo (Sở Du lịch), Thu Sương, Đặng Thị Luận (Sở KH&CN), Nguyễn Thanh Hòa (Trung tâm chuyển đổi số), Bung Trần (Trần Vũ Nguyên - Chủ nhiệm Cộng đồng Giáo viên số Google)… để nghe nhịp điệu chuyển động hối hả của những dòng chảy phát triển của nơi này. Có những lần, 9 giờ tối rồi vẫn thấy các bạn ấy đang ở nơi làm việc.

Nhà báo Đỗ Thiện, Tổng TKTS Báo Pháp luật TPHCM là người có cơ hội tiếp xúc với nhiều lãnh đạo và cán bộ chủ chốt của TPHCM chia sẻ thêm về Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Văn Được: “Ở cương vị là người đứng đầu chính quyền TPHCM – ổng đã cho thấy khát khao xây dựng TPHCM thành một siêu đô thị hiện đại, văn minh, đáng sống. Ông thể hiện sự năng động, quyết liệt trong cách điều hành, hướng đến hiệu quả thực tiễn và phục vụ người dân, doanh nghiệp".

Ngay từ những ngày đầu nhận nhiệm vụ Chủ tịch UBND TPHCM, ông đã đi thị sát ngay các dự án trọng điểm của Thành phố như Vành đai 3, nút giao An Phú, trực tiếp chỉ đạo nóng nhiều nhiệm vụ để đẩy nhanh tiến độ dự án.

Để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, ông đã liên tục chỉ đạo quyết liệt các sở, ban, ngành, địa phương phải tập trung cao độ để phấn đấu hoàn thành mục tiêu giải ngân 100% vốn đầu tư công năm 2025. Với người đứng đầu chính quyền Thành phố, mục tiêu giải ngân phải 100% và phải phấn đấu tối đa để đạt mục tiêu ấy.

Về tư duy, ông Nguyễn Văn Được liên tục quán triệt phải thay đổi từ nền hành chính quản lý sang nền hành chính phục vụ, lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm của sự phục vụ, là nguồn lực cho phát triển. Điều này tạo sức bật mới trong nhận thức và hành động của chính quyền các cấp.

Không chỉ tập trung vào tăng trưởng kinh tế, ông Được còn có mặt tại những sự kiện, hiện trường để động viên nhân dân và chỉ đạo khắc phục hậu quả kịp thời, như trực tiếp đến hiện trường vụ cháy nhà ở Xóm Củi, quận 8 cũ; vụ cháy ở cư xá Độc Lập, phường Tân Sơn Hòa để thăm hỏi, chỉ đạo và hỗ trợ gia đình nạn nhân.

Chính sự quyết liệt của Chủ tịch UBND TPHCM đã không chỉ mang lại hiệu quả về mặt con số, mà còn truyền đi một ngọn lửa nhiệt huyết, khiến bộ máy công quyền Thành phố phải chuyển động nhanh hơn, mạnh mẽ hơn để bắt kịp nhịp đập của một siêu đô thị đang vươn mình…

Trước đây, từng nghe lưu truyền trong vài nhóm công chức chuyện ông Phan Văn Mãi - “cựu” Chủ tịch UBND TPHCM cầm cái bánh mì từ sáng sớm đến trưa từ phòng họp nọ sang phòng họp kia vẫn nguyên, hơi sốc. Nửa năm nay, theo dõi qua truyền thông, thấy tốc độ di chuyển và xử lý công việc của ông Chủ tịch đương kim mỗi ngày, mỗi tuần mà phục, trước hết là tốc độ cập nhật thông tin và… sức trẻ.

Nhà giáo dục Bung Trần -  Trần Vũ Nguyên trong hành trình đồng hành cùng công cuộc chuyển đổi số của Thành phố kể câu chuyện về Bí thư Đảng ủy Hoàng Tùng của phường An Khánh: “Tôi đại diện cho Google giáo dục đến gặp anh Tùng khi còn là Chủ tịch UBND thành phố Thủ Đức (cũ), ấn tượng đầu tiên là một người rất trẻ, trẻ từ tuổi tác, đến phong thái, cách trò chuyện và đặc biệt là trẻ về tư duy giải quyết vấn đề. Rõ ràng, gốc của một người kiến trúc sư rất ảnh hưởng tới cách làm việc của ông: sự pha trộn giữa tư duy kiến trúc toàn diện và một sự bay bổng về viễn cảnh xa hơn của người nghệ sĩ. Chúng tôi chỉ mất chưa đầy 10 ngày để chính thức triển khai việc đào tạo toàn bộ giáo viên ở khu vực này trở thành giáo viên số Google, đưa mô hình trường học số đầu tiên vào thực hiện và đặc biệt là phổ cập trí tuệ nhân tạo AI ngay từ những ngày đầu khi mà công nghệ này vẫn còn là cái gì đó rất lạ đối với đa số người Việt.

Ở một TPHCM mới, Bí thư Hoàng Tùng là người chủ động gọi điện thoại để chúng tôi gặp nhau bên ly cà phê. Anh thẳng thắn đi vào trọng tâm của câu chuyện: “Đây là kế hoạch phát triển tổng thể của phường An Khánh, và chính quyền rất mong muốn các chuyên gia tham gia ngay cùng chúng tôi, mang những kinh nghiệm và giải pháp quốc tế về để chúng ta cùng nhau đi nhanh hơn”. Một tuần sau, buổi chia sẻ về ứng dụng trí tuệ nhân tạo AI dành cho công chức viên chức được tổ chức tại trụ sở Đảng uỷ phường, mà anh là người đến sớm nhất.

 TS Nguyễn Thanh Hòa – Phó Giám đốc Trung tâm Chuyển đổi số TPHCM, người lội suốt mấy tháng trời theo “Bình dân học vụ số” ở các phường, xã kể câu chuyện lạc quan khá ấn tượng: “Chúng tôi gặp anh Vũ Hồng Thuấn, Chủ tịch UBND phường Vũng Tàu trong một dịp hết sức đặc biệt. Chỉ sau một cuộc gọi, anh đã vui vẻ trao đổi về việc kết nối giữa Trung tâm Chuyển đổi số TPHCM và cán bộ, công chức, viên chức phường Vũng Tàu để "làm thế nào nắm bắt những kỹ năng số, và công nghệ mới" nhằm thúc đẩy sự phát triển của một địa phương nhiều tiềm năng về kinh tế, văn hóa, và du lịch. Cách anh chăm chú ghi ghép tại lớp tập huấn Bình dân học vụ số; cách anh yêu cầu các bạn trẻ của UBND phường phải hỏi cho rõ, cho kỹ từng vấn đề vướng mắc với các giảng viên của lớp tập huấn cho thấy một tinh thần tươi mới và rất nghiêm túc trong học tập. Thành phố sau thực hiện chính quyền địa phương hai cấp có nhiều bài toán đang đặt ra. Nhưng chính những cán bộ lãnh đạo như anh Thuấn cùng các đồng nghiệp ở phường Vũng Tàu đã cho thấy một tinh thần vượt khó thực sự. Cái gì chưa biết thì tích cực học hỏi, tìm cho ra nguyên nhân và giải pháp…”

Điều đáng ngạc nhiên là: Mặt trận Tổ quốc các cấp của Thành phố là nơi chủ động phát động phong trào “Bình dân học vụ số” rất sáng tạo và hiệu quả.

3. Trẻ, nhanh, sáng tạo như… Mặt trận

Giống với định kiến của không ít người, trước đây tôi cho rằng hoạt động của Mặt trận là công tác của người lớn tuổi. Nhưng định kiến đó hoàn toàn biến mất khi trong những năm qua, chứng kiến những hoạt động của tổ chức Mặt trận gần gũi mình nhất là Mặt trận Tổ quốc TPHCM, đặc biệt là trong đợt cao điểm chống dịch Covid -19 năm 2021.

Đáng chú ý, trong năm 2025, với hàng loạt hoạt động với những kết quả ấn tượng sau khi Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam Thành phố tổ chức Lễ phát động vận động các tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân trên địa bàn Thành phố chung tay, góp sức giúp đỡ đồng bào các tỉnh bị thiệt hại do thiên tai, bão lũ thì nhận định cán bộ mặt trận rất trẻ trong tôi càng được củng cố.

Họ trẻ bởi sự sáng tạo trong tư duy và nhanh trong hành động.

Cơn lũ ập đến với đồng bào Nam Trung bộ trong tháng 11 năm 2025 nhanh và nặng đến mức người trong cuộc khó chống đỡ và khiến đồng bào cả nước thao thức không ngủ.

Ngay trong chiều 21/11/2025, ông Nguyễn Phước Lộc, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam Thành phố đã chủ trì, tổ chức họp khẩn với 28 đơn vị, sở, ngành Thành phố, nhanh chóng triển khai phân công nhiệm vụ để hỗ trợ tương ứng từng sở ngành của TPHCM với tỉnh Khánh Hòa, đảm bảo thực hiện hoạt động cứu trợ “nhanh nhất, hiệu quả nhất và trong điều kiện cao nhất” nhằm kịp thời sẻ chia, hỗ trợ người dân vùng thiên tai vượt qua hoạn nạn.

Trong đợt quyên góp hỗ trợ đồng bào gặp thiên tai lần thứ 2 này, TPHCM đã thành lập gần 20 điểm tiếp nhận. Ngoài điểm tiếp nhận của Ủy ban MTTQ Việt Nam của Thành phố thì 168 xã, phường, đặc khu cũng đồng loạt mở cơ sở tiếp nhận.

Bây giờ nhìn lại, không thể quên được những đêm Thành phố gần như không ngủ. Ngay trong đêm đầu tiên, trụ sở Ủy ban MTTQ Việt Nam TPHCM cùng nhiều địa điểm khác trên cả đô thị rộng lớn này đã sáng đèn, đã trở thành những “kho hàng nghĩa tình”. Hàng trăm người dân, từ cán bộ, công chức, công nhân, người lao động đến học sinh, sinh viên, người nước ngoài đang sinh sống tại Thành phố đã nối tiếp nhau mang đến từng thùng mì, chai nước, bao gạo, bộ quần áo, tấm chăn gửi về vùng bị ảnh hưởng thiên tai...

Không thể quên được những ngày ngay tại các nhà ga Metro cũng trở thành “điểm hẹn sẻ chia”. Đó có lẽ là điểm sáng tạo nhất của MTTQ TPHCM trong đợt kêu gọi quyên góp ủng hộ đồng bào vùng lũ năm 2025.

Những chuyến xe nghĩa tình và hàng trăm tỷ đồng đã nhanh chóng được đưa đến các địa phương để kịp thời khắc phục hậu quả. Những đoàn lãnh đạo Thành phố đã trực tiếp có mặt ở miền Trung kịp thời thăm hỏi, động viên, hỗ trợ đồng bào vùng bão lũ.

Chuyển đổi số là điểm sáng của công tác mặt trận ở Thành phố vô cùng trẻ trung, năng động này. Trên Fanpage Mặt trận TPHCM đăng tải hàng trăm bài viết về công tác hỗ trợ đồng bào miền Trung bị ảnh hưởng mưa lũ, đã đạt được hơn 20 triệu lượt tiếp cận và khoảng 21 triệu lượt xem, với hàng trăm nghìn lượt tương tác. Một chiến dịch truyền thông được lan tỏa trên nền tảng số, tiếp cận đến mọi tầng lớp nhân dân, đặc biệt là giới trẻ, từ đó tăng thêm sức trẻ cho không khí hoạt động của Mặt trận.

Việc huy động nhanh và triển khai đồng bộ nhiều lực lượng cho thấy quyết tâm, kinh nghiệm và năng lực của TPHCM trong ứng phó thiên tai, góp phần giúp các địa phương miền Trung sớm ổn định đời sống, khôi phục sản xuất và tái thiết cơ sở hạ tầng sau bão lũ. Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TPHCM Nguyễn Phước Lộc là một trong những lãnh đạo Thành phố có mặt sớm nhất ở miền Trung vào những ngày đó. Đến Khánh Hòa, ông Nguyễn Phước Lộc đã triển khai ngay các cuộc họp tìm phương án cứu trợ và giúp đỡ người dân nhanh nhất, hiệu quả nhất, nhất là đối với những người dân đang bị cô lập ở địa bàn còn bị ngập nặng. Thời điểm đó, TPHCM cũng đã huy động thiết bị bay không người lái để bảo đảm hiệu quả cứu trợ và an toàn cho lực lượng cứu trợ.

4. Lời kết

Tôi đã đến làm việc ở TPHCM khi không còn trẻ nữa. Nhưng cùng với thời gian, ở giữa thành phố này, như câu hát của nhạc sĩ Trần Tiến, “thấy mình bỗng trẻ”. Hôm nay, TPHCM đã trở thành một siêu đô thị mang sứ mệnh đầu tàu, mang khát vọng trở thành một thành phố hiện đại, văn minh xứng tầm quốc tế. Không có gì là không thể khi Thành phố đang được kiến tạo bằng những con người rất trẻ, những tinh thần rất trẻ, những trái tim rất trẻ.