Tín dụng chính sách - trụ cột bền vững cho giảm nghèo ở Đắk Lắk: Từ chủ trương chiến lược đến thực tiễn lan tỏa

Ra đời trong bối cảnh đất nước đẩy mạnh công cuộc đổi mới, Nghị định 78 không chỉ cụ thể hóa quan điểm phát triển kinh tế gắn với tiến bộ và công bằng xã hội, mà còn mở ra một hướng đi mang tính đột phá: hình thành kênh tín dụng ưu đãi dành riêng cho người nghèo. Sự ra đời của Ngân hàng Chính sách xã hội cùng năm đã tạo nền tảng thể chế vững chắc cho mục tiêu đó – một tổ chức tín dụng hoạt động không vì lợi nhuận, lấy phục vụ cộng đồng làm sứ mệnh cốt lõi.

Tại Đắk Lắk, chủ trương này nhanh chóng được cụ thể hóa bằng sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị. Từ cấp ủy, chính quyền đến các tổ chức chính trị - xã hội, từ tỉnh đến tận thôn, buôn, tín dụng chính sách không chỉ dừng lại ở một chương trình tín dụng, mà trở thành nhiệm vụ chính trị thường xuyên, xuyên suốt.

Đặc biệt, các văn bản chỉ đạo quan trọng của Đảng như Chỉ thị 40-CT/TW, Kết luận 06-KL/TW và gần đây là Chỉ thị 39-CT/TW đã tiếp tục khẳng định và nâng tầm vai trò của tín dụng chính sách trong giai đoạn mới. Việc quán triệt, triển khai nghiêm túc các chủ trương này đã giúp Đắk Lắk xây dựng được một nền tảng vững chắc, đưa chính sách đi vào thực tiễn một cách hiệu quả.

Mô hình đặc thù – phát huy sức mạnh toàn hệ thống

Một trong những yếu tố tạo nên thành công của tín dụng chính sách tại Đắk Lắk chính là mô hình tổ chức đặc thù, mang tính liên kết cao, huy động được sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và cộng đồng.

Ban đại diện Hội đồng quản trị Ngân hàng Chính sách xã hội các cấp, do lãnh đạo UBND làm Trưởng ban, với sự tham gia của các sở, ngành và tổ chức chính trị - xã hội, đã phát huy hiệu quả vai trò điều phối, giám sát và lồng ghép tín dụng với các chương trình phát triển kinh tế - xã hội. Việc bổ sung Chủ tịch UBND cấp xã vào Ban đại diện không chỉ tăng cường trách nhiệm của người đứng đầu, mà còn giúp chính sách bám sát thực tiễn, kịp thời tháo gỡ những vướng mắc ngay từ cơ sở.

Ở cấp xã, mô hình ủy thác qua các tổ chức chính trị - xã hội kết hợp với mạng lưới Tổ Tiết kiệm và vay vốn đã tạo nên một hệ thống “cánh tay nối dài” hiệu quả. Quy trình cho vay được thực hiện công khai, minh bạch, có sự tham gia giám sát của cộng đồng - từ khâu bình xét, xác nhận đến giải ngân.

Chính cơ chế này không chỉ đảm bảo vốn đến đúng đối tượng, đúng mục đích, mà còn góp phần nâng cao ý thức trách nhiệm của người vay, hạn chế tiêu cực, tạo dựng niềm tin trong nhân dân.

Nhờ đó, tín dụng chính sách không đơn thuần là dòng vốn hỗ trợ, mà trở thành một thiết chế xã hội, nơi cộng đồng cùng tham gia, cùng giám sát và cùng thụ hưởng.

Hiệu quả toàn diện - động lực cho phát triển bền vững

Những kết quả đạt được sau hơn 23 năm là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của chính sách. Tổng nguồn vốn tín dụng tại Đắk Lắk đã tăng từ hơn 212 tỷ đồng ban đầu lên trên 14.500 tỷ đồng vào cuối năm 2025, tăng gấp 68 lần. Tổng dư nợ đạt hơn 14.463 tỷ đồng, phục vụ hơn 252.000 khách hàng.

Trong suốt quá trình triển khai, hơn 1,84 triệu lượt hộ đã được tiếp cận vốn với tổng doanh số cho vay vượt 42.000 tỷ đồng. Đáng chú ý, gần 467.500 hộ nghèo đã thoát nghèo nhờ nguồn vốn này – một con số mang ý nghĩa không chỉ về kinh tế, mà còn về xã hội và nhân văn.

Tín dụng chính sách còn góp phần xây dựng hàng trăm nghìn công trình nước sạch, hàng chục nghìn căn nhà cho người dân; tạo điều kiện cho hàng trăm nghìn học sinh, sinh viên tiếp tục học tập. Hơn 150.000 lao động được tạo việc làm, trong đó có cả những nhóm yếu thế như người chấp hành xong án phạt tù – một minh chứng rõ nét cho tính bao trùm của chính sách.

Đặc biệt, các chương trình dành cho hộ cận nghèo và hộ mới thoát nghèo đã tạo ra một “vùng đệm” quan trọng, giúp giảm thiểu nguy cơ tái nghèo, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.

Tại các vùng đồng bào dân tộc thiểu số và vùng khó khăn, tín dụng chính sách không chỉ là nguồn lực tài chính mà còn là “đòn bẩy” thúc đẩy chuyển đổi sản xuất, nâng cao thu nhập, từng bước thu hẹp khoảng cách phát triển. Đồng thời, chính sách cũng góp phần giữ vững an ninh trật tự, hạn chế tín dụng đen, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân.

Một điểm sáng đáng ghi nhận là chất lượng tín dụng luôn được kiểm soát chặt chẽ, với tỷ lệ nợ quá hạn chỉ ở mức 0,08%. 100% xã, phường được xếp loại hoạt động tốt, nhiều đơn vị không có nợ quá hạn – cho thấy tính bền vững của mô hình.

Tiếp tục củng cố để đáp ứng yêu cầu mới

Bên cạnh những kết quả đạt được, tín dụng chính sách tại Đắk Lắk vẫn đứng trước không ít thách thức. Tác động của biến đổi khí hậu, thiên tai, dịch bệnh ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất và đời sống người dân. Nhu cầu vốn ngày càng gia tăng trong khi nguồn lực, đặc biệt từ ngân sách địa phương, còn hạn chế.

Một bộ phận người vay vẫn còn hạn chế về kỹ năng sản xuất, quản lý tài chính; sự phối hợp giữa các bên ở một số nơi chưa thật sự đồng bộ. Đây là những vấn đề cần được nhận diện rõ để có giải pháp phù hợp trong thời gian tới.

Thực tiễn đặt ra yêu cầu phải tiếp tục tăng cường nguồn lực cho tín dụng chính sách, mở rộng đối tượng thụ hưởng và nâng hạn mức vay phù hợp với nhu cầu phát triển. Đồng thời, cần gắn tín dụng với đào tạo nghề, chuyển giao khoa học kỹ thuật, xây dựng các mô hình sản xuất theo chuỗi giá trị – để đồng vốn không chỉ giải quyết khó khăn trước mắt mà còn tạo sinh kế lâu dài.

Nhìn lại chặng đường hơn hai thập niên, có thể khẳng định: tín dụng chính sách theo Nghị định 78 là một lựa chọn đúng đắn, mang tầm chiến lược và đậm tính nhân văn. Tại Đắk Lắk, chính sách ấy đã thực sự đi vào cuộc sống, trở thành điểm tựa vững chắc cho hàng trăm nghìn hộ dân. Trong hành trình hướng tới mục tiêu giảm nghèo bền vững và phát triển bao trùm, tín dụng chính sách sẽ tiếp tục là “trụ cột mềm” nhưng đầy sức mạnh – nơi mỗi đồng vốn không chỉ mang giá trị kinh tế, mà còn chuyên chở niềm tin và khát vọng vươn lên của cả một cộng đồng.