TP Hồ Chí Minh: Hiện thực hóa giấc mơ an cư cho người thu nhập thấp
Trong môi trường sống đô thị hiện đại, an cư không đồng nghĩa với việc sở hữu nhà ở mà có thể sinh sống lâu dài trong những căn nhà cho thuê (với thời gian 15-20 năm). Ngoài việc tạo ra nhà ở xã hội cho thuê, TPHCM cũng đang nghiên cứu các chính sách bảo vệ quyền lợi người thuê nhà dài hạn tốt hơn để hiện thực hoá “giấc mơ an cư” với nhiều người thu nhập thấp.
Sớm xây dựng 50.000 căn nhà ở xã hội cho thuê
Sau định hướng lớn từ Trung ương, hiện nay TPHCM đang khẩn trương đẩy mạnh việc xây dựng nhà ở xã hội cho thuê, đồng thời chuyển đổi công năng nhà ở nhà hội chưa sửa dụng sang mục đích cho thuê, với mục tiêu giúp công nhân, người lao động thu nhập thấp nhanh chóng tiếp cận nhà ở xã hội. Trong đó có việc tạo “luồng xanh” cho việc xây dựng nhà ở xã hội cho thuê nhằm thúc đẩy các dự án được thực hiện nhanh hơn. Đặc biệt, TPHCM cũng tổ chức hội nghị xúc tiến đầu tư và lễ ký kết đăng ký tham gia xây dựng nhà ở xã hội cho thuê giữa các doanh nghiệp, cơ quan Nhà nước.
Theo ông Khải Quốc Bình, Phó Giám đốc Sở Xây dựng TPHCM, TPHCM đã xác định nhu cầu nhà ở xã hội khoảng 1 triệu căn, với chỉ tiêu giai đoạn 2021-2030 được giao là 199.400 căn. Giai đoạn 2026-2030, TPHCM cần phát triển 181.257 căn, gồm khoảng 50.000 căn cho thuê. Trong đó, giai đoạn 2026-2027 tập trung hoàn thành 78 dự án (khoảng 73.800 căn) theo chế độ “luồng xanh” giải quyết thủ tục hành chính. Cũng theo ông Bình, hiện TPHCM có quỹ nhà ở cho thuê thuộc tài sản công gồm 13.668 phòng/căn hộ cho thuê và 40.980 chỗ ở cho sinh viên.
Trong khi đó, ông Phan Trần Huy Hùng, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Kỹ thuật Xây dựng TPHCM đã đề xuất 6 nhóm giải pháp phát triển nhà ở cho thuê như một hạ tầng đô thị thiết yếu. Thứ nhất, gắn nhà ở với cực việc làm và TOD, kiến nghị tăng hệ số sử dụng đất lên 10-12 lần. Thứ hai, phát triển “dịch vụ cư trú” tích hợp tiện ích xã hội và bộ tiêu chí chất lượng sống. Thứ ba, đa dạng hóa sản phẩm (nhà lưu trú công nhân, chuyên gia) và áp dụng thiết kế mẫu chuẩn để giảm chi phí. Thứ tư, hỗ trợ tín dụng, kỹ thuật để nâng cấp hệ thống nhà trọ hiện hữu đảm bảo an toàn. Thứ năm, hoàn thiện hành lang pháp lý riêng, ưu đãi thuế, lãi suất như nhà ở xã hội và cho phép bán sau 15-25 năm vận hành để thu hút đầu tư. Cuối cùng, tăng cường phối hợp đa bên giữa Nhà nước, doanh nghiệp và các hội DN.
Về phía DN xây dựng, việc xây nhà ở cho thuê có thể gặp một số khó khăn, trong đó có việc thu hồi vốn lâu hơn so với xây dựng nhà để bán như trước. Tuy nhiên, nhiều DN, tập đoàn bất động sản lớn sẽ hưởng ứng chủ trương chung đồng thời cũng có một số kiến nghị với chính quyền TPHCM nhằm đẩy nhanh việc thực hiện các dự án này. Cụ thể, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TPHCM có đề nghị miễn tiền sử dụng đất, miễn tiền thuê đất đối với diện tích đất mà DN tự thỏa thuận nhận chuyển quyền sử dụng đất để thực hiện dự án nhà ở cho thuê giá phù hợp dành cho người thu nhập trung bình, người thu nhập thấp trong cả vòng đời của dự án.
Chung tay hiện thực hóa “giấc mơ an cư”
Theo thống kê, sau hợp nhất TPHCM hiện có khoảng 4 triệu người là lao động nhập cư, chủ yếu sinh sống làm việc tại các khu công nghiệp, khu chế xuất, nhà máy xí nghiệp… Hầu hết những người lao động này đều ở nhà thuê và có mong muốn được “an cư” tại TPHCM. Việc đáp ứng nhu cầu của người lao động chính là xây dựng môi trường đô thị đáng sống, nhân văn nghĩa tình ở TPHCM.
Ông Nguyễn Văn Được, Chủ tịch UBND TPHCM đã chỉ ra một nghịch lý lớn trong thị trường bất động sản hiện nay trong khi nhà ở là nhu cầu tất yếu, thì nguồn cung lại đang thiếu nghiêm trọng. Hiện 70% thị trường là dòng cao cấp, 30% là dòng trung bình, trong khi tỷ lệ nhà ở xã hội cho người thu nhập thấp đối tượng chiếm đa số trong xã hội lại rất nhỏ. Điều này dẫn đến tình trạng người có nhu cầu thực thì không có nhà, còn người có nhà thì không có nhu cầu ở, gây ra sự méo mó và đầu cơ.
Ông Nguyễn Văn Được cũng khẳng định các kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về vấn đề này là rất đúng đắn, nhân văn và hợp lòng dân. TPHCM xác định trách nhiệm không chỉ là hưởng ứng chỉ đạo từ Trung ương mà là giải quyết nhu cầu tối thiểu của người dân. Một kết quả đáng mừng là đã có 13 DN (4 DN quốc doanh và 9 DN tư nhân) ký cam kết đăng ký thực hiện hơn 97.000 căn hộ (trong đó nhà nước khoảng 46.755 căn và DN tư nhân 50.690 căn). Dù Trung ương giao chỉ tiêu 199.000 căn đến năm 2030, và thực tế nhu cầu có thể lên tới 900.000 căn, nhưng với khởi đầu gần 100.000 căn đã có, TPHCM hoàn toàn có cơ sở và niềm tin để hoàn thành và đi trước kế hoạch.
Với vai trò đặc thù là thành phố năng động, thu hút đông đảo người lao động nhập cư thu nhập thấp, việc TPHCM chung tay quyết liệt đẩy nhanh các dự án nhà ở cho thuê thời gian tới không chỉ đáp ứng các chỉ đạo cụ thể từ Trung ương mà còn khẳng định vị thế siêu đô thị của TPHCM trong kỷ nguyên mới.