TP Hồ Chí Minh: Khơi thông nguồn lực, tăng tốc hút vốn FDI

Tháo gỡ điểm nghẽn pháp lý

Hàng trăm dự án bị đình trệ nhiều năm vì vướng mắc pháp lý từng là điểm nghẽn lớn đối với tăng trưởng của TPHCM. Khi các nút thắt này được tháo gỡ, một lượng lớn đất đai, vốn đầu tư và cơ hội kinh doanh đang được kích hoạt trở lại.

Ông Trương Anh Tuấn - Chủ tịch HĐQT Công ty CP Tư vấn - Thương mại - Dịch vụ Địa ốc Hoàng Quân cho biết, doanh nghiệp (DN) đang triển khai khoảng 50 dự án. Trong đó, 20 dự án đã hoàn thành nhưng vẫn còn nhiều vướng mắc pháp lý; 30 dự án đang triển khai cũng gặp khó khăn tương tự. “Riêng tại TPHCM, cả 5 dự án đã hoàn thành đều có vấn đề pháp lý. Trong số các dự án đang triển khai có những dự án bị kéo dài tới 5 năm” - ông Tuấn nói và cho rằng, việc tháo gỡ thủ tục là yếu tố then chốt để dự án sớm đi vào hoạt động, đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng hai con số của thành phố.

Không chỉ các DN bất động sản lớn, các nhà đầu tư phát triển nhà ở xã hội (NOXH) cũng đang gặp nhiều trở ngại. Bà Nguyễn Nam Phương - Chủ tịch HĐQT TNHH MTV Lan Anh chia sẻ, DN đầu tư hoàn toàn bằng vốn tư nhân nhưng hiện có 4 dự án NOXH và nhà ở cho người thu nhập thấp đang bị đình trệ nhiều năm do vướng mắc pháp lý và quy hoạch.

Trước thực tế này, TPHCM đã quyết liệt triển khai rà soát và xử lý các dự án tồn đọng theo Công điện 112 của Thủ tướng Chính phủ. Nhiều dự án quy mô lớn tại khu đô thị Thủ Thiêm đã được tháo gỡ sau thời gian dài vướng mắc. Tiêu biểu là Khu phức hợp Tháp Quan sát (Empire City) với tổng vốn đầu tư khoảng 1,2 tỷ USD. Hiện dự án đã hoàn thành và bàn giao 3 cụm chung cư cho cư dân. Tương tự, dự án Khu phức hợp thông minh Thủ Thiêm Eco Smart City do Tập đoàn Lotte đầu tư với tổng vốn gần 1 tỷ USD trên diện tích gần 7,5ha cũng đã được tháo gỡ, mở đường cho việc triển khai đồng bộ tại vị trí đắc địa bậc nhất khu đô thị mới Thủ Thiêm.

Ông Hoàng Vũ Thảnh - Giám đốc Sở Tài chính TPHCM cho biết, đến cuối tháng 4 vừa qua, thành phố đã hoàn thành tháo gỡ hoặc có hướng chỉ đạo xử lý đối với toàn bộ 838 dự án thuộc diện rà soát. Trong số này, 417 dự án đã được tháo gỡ hoàn toàn; 393 dự án cơ bản hoàn tất xử lý; 28 dự án còn lại đã có định hướng cụ thể và đang tiếp tục triển khai. “Kết quả này đã giúp khơi thông khoảng 17.000ha đất với tổng mức đầu tư hơn 206.000 tỷ đồng” - ông Thảnh cho hay.

Các dự án chiến lược tạo lực đẩy

Khi các điểm nghẽn nội tại từng bước được tháo gỡ, niềm tin của nhà đầu tư quốc tế đối với TPHCM cũng gia tăng rõ rệt. Theo thống kê của UBND TPHCM, 4 tháng đầu năm 2026, thành phố thu hút gần 3,3 tỷ USD vốn FDI, tăng 127,1% so với cùng kỳ năm trước. Tính đến cuối tháng 4/2026, thành phố tiếp tục dẫn đầu cả nước với gần 143 tỷ USD vốn FDI còn hiệu lực và 20.713 dự án đang hoạt động. Ông Trương Minh Huy Vũ - Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển TPHCM nhận định, dù kinh tế toàn cầu còn nhiều bất định và chi phí logistics gia tăng, dòng vốn FDI vào thành phố vẫn tăng hơn gấp 3 lần so với cùng kỳ. Điều đó cho thấy niềm tin của nhà đầu tư quốc tế đối với TPHCM vẫn được duy trì rất mạnh mẽ. Ông Vũ đánh giá, lợi thế lớn nhất của thành phố hiện nay không chỉ nằm ở quy mô thị trường, mà còn ở những đột phá thể chế. Nghị quyết 260 cho phép rút ngắn 50% thời gian xử lý thủ tục đầu tư; trong khi các Nghị quyết 188, 222 và 57 tạo nền tảng pháp lý mới cho đất đai, đầu tư, khoa học công nghệ và đường sắt đô thị.

TPHCM cũng đang chủ động tái cấu trúc mô hình phát triển, chuyển từ tư duy dựa vào ngân sách sang tự kiến tạo nguồn lực thông qua phát triển đô thị theo mô hình TOD, khai thác quỹ đất quanh các tuyến metro, xây dựng Khu thương mại tự do và Trung tâm tài chính quốc tế. PGS.TS Nguyễn Hữu Huân - Phó Chủ tịch cơ quan điều hành Trung tâm tài chính quốc tế tại TPHCM nhận định, trung tâm này được đề xuất áp dụng nhiều cơ chế đột phá như ưu đãi thuế, vận dụng luật pháp quốc tế và thiết lập cơ chế trọng tài riêng cho các tranh chấp tài chính quốc tế. Theo ông Huân, trong bối cảnh Việt Nam cần thêm 70 - 80 tỷ USD mỗi năm ngoài kênh tín dụng truyền thống để đáp ứng mục tiêu tăng trưởng hai con số, việc xây dựng sàn giao dịch chứng khoán quốc tế với sự hỗ trợ của Nasdaq và London Stock Exchange sẽ mở ra kênh huy động vốn mới cho cả DN trong nước và nhà đầu tư nước ngoài.

Song song với việc thu hút đầu tư tư nhân và FDI, TPHCM tiếp tục đẩy mạnh đầu tư công. Năm 2025, TPHCM giải ngân hơn 113.414 tỷ đồng, đạt 93,6% kế hoạch Thủ tướng giao. Năm 2026, mục tiêu đặt ra là giải ngân 100% kế hoạch vốn. Đáng chú ý, TPHCM đã khởi công nhiều dự án hạ tầng quy mô lớn với tổng vốn đầu tư gần 520.000 tỷ đồng, tương đương khoảng 20 tỷ USD.

Tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư

Từ kết quả tháo gỡ hàng trăm dự án tồn đọng, TPHCM đang phát đi thông điệp mạnh mẽ về quyết tâm xây dựng môi trường đầu tư minh bạch, thông thoáng và cạnh tranh hơn. Ông Hoàng Vũ Thảnh nhận định, việc các dự án này được khơi thông có ý nghĩa lớn về mặt kinh tế, đồng thời thể hiện quyết tâm cải thiện môi trường đầu tư của TPHCM. Đây được xem là nền tảng quan trọng để thành phố xử lý những tồn tại kéo dài nhiều năm, đồng thời tạo điều kiện để khu vực tư nhân tham gia mạnh mẽ hơn vào quá trình phát triển. “Thành phố sẽ tiếp tục tập trung tháo gỡ các dự án đã có chủ trương xử lý cũng như những dự án còn lại để nhanh chóng đưa nguồn lực vào nền kinh tế, đặc biệt là khu vực kinh tế tư nhân” - ông Thảnh nhấn mạnh.

Bàn về kết quả tháo gỡ các dự án trên địa bàn thành phố, ông Lê Hoàng Châu – Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TPHCM (HoREA) khẳng định: “Đây là cơ hội quý giá, cơ hội cuối cùng để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các công trình, dự án tồn đọng kéo dài. Việc này vừa tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho doanh nghiệp, vừa khơi thông nguồn lực đất đai, nguồn vốn đầu tư để tạo bước chuyển mạnh mẽ cho thị trường bất động sản, giải quyết nhu cầu nhà ở cho người dân. Đặc biệt, hiệu quả của việc tháo gỡ các dự án “đắp chiếu” lâu năm sẽ đóng góp thiết thực vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số kể từ năm 2026 trở đi”.

Mong muốn tạo môi trường đầu tư thông thoáng, ông Nguyễn Lộc Hà - Phó Chủ tịch UBND TPHCM cho rằng, thành phố đang quyết liệt triển khai nhiều giải pháp cải cách thủ tục hành chính nhằm xóa bỏ rào cản gia nhập thị trường. Thành phố thường xuyên rà soát, đánh giá để loại bỏ các thủ tục rườm rà, chồng chéo, dễ phát sinh tiêu cực. Đồng thời cắt giảm các thành phần hồ sơ, biểu mẫu không cần thiết, tận dụng tối đa dữ liệu số và các cơ sở dữ liệu dùng chung. Ngoài ra, thành phố cũng đang xây dựng kế hoạch cải thiện và nâng cao Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) giai đoạn 2026–2030. UBND TPHCM cũng ban hành các kế hoạch cải cách và kiểm soát thủ tục hành chính năm 2026, hướng tới cắt giảm 100% điều kiện đầu tư kinh doanh không cần thiết hoặc chồng chéo. Đồng thời, bảo đảm toàn bộ 2.065 thủ tục hành chính đủ điều kiện được triển khai theo mô hình không phụ thuộc địa giới hành chính, góp phần nâng cao hiệu quả phục vụ và tăng sức hấp dẫn của môi trường đầu tư thành phố.

Khi những “nút thắt” kéo dài nhiều năm dần được tháo gỡ, nguồn lực đất đai, vốn đầu tư và niềm tin thị trường đang được khơi thông mạnh mẽ. Việc khơi thông các nguồn lực đang tạo thêm dư địa để TPHCM tăng tốc phát triển và tiếp tục giữ vai trò đầu tàu kinh tế của cả nước và dẫn dắt tăng trưởng trong giai đoạn mới.

TS Cấn Văn Lực - Thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính - tiền tệ Quốc gia: “Cơ hội kim cương” để TPHCM bứt phá

TPHCM đang đứng trước “cơ hội kim cương” để bứt phá nhờ hàng loạt cơ chế đặc thù như Nghị quyết 98 và Nghị quyết 260. Các nghị quyết này mở ra dư địa lớn để TPHCM huy động nguồn lực cho đầu tư và tăng trưởng. Việc xây dựng Trung tâm tài chính quốc tế, khu thương mại tự do cùng các chính sách ưu đãi đầu tư vượt trội sẽ tạo lực hút mạnh mẽ đối với dòng vốn trong và ngoài nước, đồng thời nâng cao vị thế cạnh tranh của TPHCM trong khu vực. Tuy nhiên, để tận dụng hiệu quả những cơ hội này, cộng đồng DN cần vượt qua không ít thách thức. Nhất là những hạn chế về năng lực cạnh tranh, trình độ chuyển đổi số và khả năng đổi mới sáng tạo. DN chủ động tái cấu trúc tài chính, nâng cao năng suất lao động, đầu tư mạnh hơn cho công nghệ và sớm thích ứng với các chuẩn mực của nền kinh tế số toàn cầu. Đây sẽ là điều kiện tiên quyết để DN tận dụng tối đa các cơ chế ưu đãi mới, qua đó đồng hành cùng hiện thực hóa mục tiêu phát triển.