TP Hồ Chí Minh: Từ startup đến siêu đô thị số
TPHCM đang từng bước xây dựng hệ sinh thái công nghệ liên kết giữa startup, doanh nghiệp, giới nghiên cứu và chính quyền, hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm dữ liệu và kinh tế số hàng đầu ASEAN.
Mở rộng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo từ cơ sở
Ngày 27/5, Trung tâm Khởi nghiệp Sáng tạo TPHCM (Sihub) phối hợp với Liên minh Hợp tác xã TPHCM, Hội Tin học TPHCM và UBND phường Phú Lợi tổ chức Ngày hội “Startup Connection Day: Sáng tạo số và Chuyển đổi xanh”. Sự kiện đánh dấu việc đưa cơ sở 28 Huỳnh Văn Nghệ vào vận hành như một điểm kết nối mới của hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo khu vực phía Bắc TPHCM sau sáp nhập địa giới hành chính.
Đây không chỉ là không gian hỗ trợ startup theo mô hình truyền thống mà còn được định hướng trở thành điểm kết nối giữa hạ tầng hỗ trợ công nghệ của Thành phố với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp địa phương, hợp tác xã và các đơn vị sản xuất quy mô nhỏ.
TPHCM hiện lần đầu lọt Top 100 hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo toàn cầu năm 2026, đồng thời đứng thứ 3 Đông Nam Á về giá trị hệ sinh thái. Thành phố hiện có hơn 30 cơ sở ươm tạo và tổ chức thúc đẩy kinh doanh, gần 100 quỹ đầu tư và tổ chức tài chính cùng cộng đồng hơn 2.000 doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo.
Điểm đáng chú ý là định hướng phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của Thành phố đang chuyển mạnh từ hỗ trợ nghiên cứu sang thúc đẩy thương mại hóa công nghệ và ứng dụng thực tế.
Ông Phạm Huỳnh Quang Hiếu - Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TPHCM cho biết, TPHCM đang chuyển mạnh từ hỗ trợ nghiên cứu sang thúc đẩy thương mại hóa công nghệ, đưa các giải pháp đổi mới sáng tạo vào thực tiễn sản xuất, quản trị và đời sống xã hội.
Theo ông Hiếu, startup đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra các giải pháp mới cho những bài toán về năng suất, môi trường, quản trị và phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa. “Chuyển đổi số giúp đi nhanh hơn, chuyển đổi xanh giúp phát triển bền vững hơn và đổi mới sáng tạo là động lực để Thành phố phát triển trong giai đoạn mới”, ông Hiếu nhấn mạnh.
Tại ngày hội, hơn 50 gian hàng của startup, hợp tác xã, doanh nghiệp OCOP, trường đại học và các tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp đã giới thiệu nhiều giải pháp ứng dụng AI, Internet vạn vật (IoT), tự động hóa, đô thị thông minh và phần mềm quản lý phục vụ sản xuất, thương mại và quản trị đô thị.
Hướng tới siêu đô thị vận hành bằng dữ liệu
Nếu các hoạt động kết nối startup và chuyển đổi số ở cấp cơ sở được xem là nền móng, thì tham vọng lớn hơn của TPHCM là xây dựng mô hình siêu đô thị thông minh vận hành dựa trên dữ liệu và công nghệ số.
Tại workshop quốc tế “Đô thị thông minh: Nơi dữ liệu và quản trị giao thoa” diễn ra mới đây, đại diện Sở Khoa học và Công nghệ TPHCM cho biết Thành phố đang hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm dữ liệu và kinh tế số của ASEAN, đồng thời lọt Top 50 đô thị thông minh thế giới vào năm 2030.
Sau khi sáp nhập địa giới gồm TPHCM cũ, Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, Thành phố hiện có quy mô khoảng 14 triệu dân với diện tích 6.772 km². Điều này đặt ra yêu cầu rất lớn về mô hình quản trị đô thị mới.
Ông Nguyễn Kỳ cho biết, TPHCM đang đối mặt với 3 thách thức lớn gồm chuyển đổi mô hình quản trị dựa trên dữ liệu số và công nghệ số; ứng dụng AI và các giải pháp thông minh để xử lý các điểm nghẽn về giao thông, môi trường, y tế, giáo dục; đồng thời phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao để vận hành siêu đô thị.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, Thành phố đang thúc đẩy hàng loạt định hướng công nghệ trọng điểm như triển khai chiến lược “AI First”, xây dựng Bản sao số (Digital Twin), phát triển cơ chế sandbox cho công nghệ mới và hoàn thiện hệ thống dữ liệu dùng chung.
Trong đó, Digital Twin được kỳ vọng trở thành công cụ mô phỏng và điều phối các bài toán đô thị như ùn tắc giao thông, ngập lụt và quản lý chất thải rắn. Song song với đó là chiến dịch làm sạch, đồng bộ dữ liệu của 13 cơ sở dữ liệu quốc gia và chuyên ngành trọng điểm, lấy dữ liệu dân cư làm nền tảng để cá nhân hóa dịch vụ công phi địa giới hành chính.
Theo định hướng phát triển dữ liệu số giai đoạn 2026 - 2030, TPHCM xác định dữ liệu là hạ tầng chiến lược và tài nguyên cốt lõi trong phát triển kinh tế số, đô thị thông minh và đổi mới sáng tạo.
Từ các không gian hỗ trợ startup ở cấp cơ sở đến tham vọng vận hành siêu đô thị bằng AI và dữ liệu lớn, TPHCM đang cho thấy cách tiếp cận phát triển công nghệ theo hướng đồng bộ hơn: công nghệ không chỉ là câu chuyện của hạ tầng số hay trung tâm dữ liệu, mà còn là khả năng kết nối hệ sinh thái đổi mới sáng tạo với nhu cầu thực tiễn của đời sống đô thị.
