Tránh áp dụng định mức cào bằng, cắt giảm chi thường xuyên cơ học theo tỷ lệ biên chế tinh giản

Tinh giản nguồn nào thì tái đầu tư nguồn đó, bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm giúp dòng vốn  khơi thông liên tục

Chiều 5/11, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất).

Góp ý về dự thảo Luật, đại biểu Quốc hội Tô Ái Vang (Đoàn TP. Cần Thơ) cho rằng, tại khoản 2a Điều 42 xác định số bổ sung cân đối ngân sách. Thực tế sau khi sáp nhập, quy mô dân số và địa bàn tăng gấp đôi, áp lực công việc lên cán bộ cơ sở vô cùng lớn. Nếu chúng ta áp dụng mức định mức cào bằng, hoặc cắt giảm chi thường xuyên cơ học theo tỷ lệ biên chế tinh giản cấp xã sau sáp nhập là chưa đáp ứng nhu cầu sử dụng công cụ thiết yếu nhằm hướng đến nguyên tắc: tinh giản nguồn nào thì tái đầu tư nguồn đó.

Từ đó bà Vang kiến nghị, tại khoản 2a Điều 42 bổ sung quy định đối với các đơn vị hành chính cấp xã thực hiện sắp xếp, sáp nhập, định mức phân bổ dự toán chi quản lý hành chính và chi các đơn vị sự nghiệp được áp dụng hệ số khuyến khích theo quy mô diện tích tự nhiên, quy mô dân số sau sáp nhập và lộ trình chuyển tiếp; đảm bảo tổng dự toán chi thường xuyên của đơn vị hành chính mới không thấp hơn tổng dự toán chi thường xuyên của các đơn vị hành chính trước khi sáp nhập trong thời hạn tối thiểu 5 năm kể từ khi có nghị quyết sắp xếp.

Bên cạnh đó, bổ sung khoản mới vào Điều 10 nhiệm vụ, quyền hạn của Hội đồng nhân dân các cấp hoặc Điều 69 về thưởng đầu tư trở lại. Toàn bộ hoặc tối thiểu 70% số kinh phí chi thường xuyên tiết kiệm được từ quỹ phụ cấp, quỹ lương do tinh giản biên chế và giảm đầu mối sau sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã được để lại cho ngân sách xã đó nhằm mục đích tái đầu tư cơ sở vật chất, hạ tầng, chuyển đổi số phục vụ nhân dân và chi thu nhập tăng thêm, chi phụ cấp đặc thù công việc cho cán bộ, công chức, người hoạt động không chuyên trách tại địa phương; không bị cắt giảm vào nguồn cải cách tiền lương hoặc cân đối về ngân sách cấp trên.

Liên quan đến tại Điều 74 quy định khống chế thời gian bố trí vốn cứng nhóm A, nhóm B và nhóm C, theo bà Vang trong thực tế công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng là nguyên nhân khách quan phổ biến nhất khiến các dự án kéo dài. Việc tính thời gian bố trí vốn liên tục mà không trừ thời gian vướng mắc giải phóng mặt bằng đang đẩy hàng loạt các dự án vào thế tắc vốn pháp lý do hết thời hạn bố trí vốn. Dự án phải dừng giải ngân để làm thủ tục xin gia hạn lại qua nhiều tầng nấc, gây đứt gãy dòng vốn và đình trệ công trình.

Vì vậy, bà Vang xin kiến nghị bổ sung “thời gian bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, giải phóng mặt bằng và thời gian chậm tiến độ do nguyên nhân bất khả kháng được cơ quan có thẩm quyền xác định không tính vào thời gian bố trí vốn thực hiện dự án quy định tại Điều này” nhằm bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm và giúp dòng vốn đầu tư công được khơi thông liên tục.

Quản lý ngân sách theo kết quả đầu ra và hiệu quả đầu tư công

Tán thành việc hợp nhất Luật Ngân sách nhà nước và Luật Đầu tư công, đại biểu Quốc hội Trịnh Xuân An (Đoàn TP. Đồng Nai) cho rằng cần xác lập rõ hơn cơ chế quản lý ngân sách theo kết quả đầu ra và hạch toán hiệu quả đầu tư công.

Theo ông An, Nghị quyết số 19-NQ/TW yêu cầu lấy hiệu quả, tác động phát triển làm thước đo trong phân bổ, quản lý và sử dụng nguồn lực. Do đó, Luật lần này cần cụ thể hóa yêu cầu đó bằng cơ chế có thể thực hiện và kiểm chứng.

“Dự thảo đã thể hiện yêu cầu quản lý ngân sách theo kết quả và đánh giá hiệu quả đầu tư tại khoản 9 Điều 9, khoản 20 Điều 25, khoản 9 Điều 32, Điều 84 và khoản 6 Điều 87, nhưng cần cụ thể hóa thành cơ chế xuyên suốt từ giao ngân sách đến đánh giá và sử dụng kết quả để phân bổ nguồn lực”, ông An nói.

Từ nguyên tắc đến thực hiện, ông An đề nghị, xuất phát từ yêu cầu giao ngân sách phải gắn với xác định kết quả cần đạt; quyết định đầu tư phải có căn cứ hạch toán hiệu quả. Đề nghị bổ sung tại Điều 53 yêu cầu dự toán của chương trình, nhiệm vụ phải xác định sản phẩm đầu ra chủ yếu, chất lượng, thời hạn hoàn thành và kinh phí tương ứng, phù hợp với tính chất khoản chi. Nguyên tắc này cần áp dụng cả chi đầu tư phát triển và chi thường xuyên, với lộ trình phù hợp.

Đối với đầu tư công, vị đại biểu Đoàn TP. Đồng Nai đề nghị làm rõ tại khoản 9 Điều 9 và Điều 82. Cụ thể, trước khi quyết định đầu tư phải xác định mục tiêu, chỉ tiêu kết quả; tính toán chi phí trong suốt vòng đời dự án, gồm cả vận hành, bảo trì; đánh giá lợi ích dự kiến và so sánh phương án đầu tư.

Bộ Tài chính dự kiến hướng dẫn xây dựng khung đánh giá trước khi khởi công. Nhưng theo ông An, những chỉ tiêu dùng để lựa chọn dự án nên được xác định trước khi quyết định đầu tư; trước khi khởi công các chỉ tiêu sẽ được cập nhật, cụ thể hóa.

“Hạch toán hiệu quả không có nghĩa mọi dự án đều phải sinh lời hoặc thu hồi vốn. Công trình quốc phòng, an ninh, giáo dục, y tế phải được đánh giá bằng tiêu chí phù hợp. Nhưng mọi dự án đều phải giải trình được vì sao cần đầu tư, chi phí bao nhiêu, tạo ra lợi ích gì và ai chịu trách nhiệm về kết quả”, ông An nêu vấn đề.