Trung Quốc: Ô tô điện 5 năm tuổi khó bán, mất giá mạnh

Thị trường ô tô điện cũ tại Trung Quốc đang xuất hiện nghịch lý: lượng xe qua sử dụng ngày càng tăng nhưng khả năng mua bán, định giá lại gặp nhiều trở ngại. Lo ngại về tình trạng pin, chi phí sửa chữa và tốc độ giảm giá của xe mới khiến nhiều đại lý không muốn nhận những chiếc xe điện đã sử dụng lâu năm.

Xe cũ khó định giá vì tình trạng pin

Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), Trung Quốc có khoảng 44 triệu ô tô điện lưu hành vào cuối năm 2025, chiếm khoảng 13% tổng số ô tô trên đường. Riêng năm 2025, nước này bán hơn 13 triệu ô tô điện mới, tiếp tục giữ vị trí thị trường xe điện lớn nhất thế giới. Khi số lượng xe được bán ra trong những năm trước bắt đầu chuyển sang thị trường thứ cấp, việc định giá và mua bán ô tô điện đã qua sử dụng trở thành bài toán ngày càng rõ nét.

Báo cáo Global EV Outlook 2026 của IEA cho biết, doanh số ô tô điện đã qua sử dụng tại Trung Quốc vượt 1,5 triệu chiếc trong năm 2025, tương đương khoảng 8% tổng giao dịch xe cũ. Tuy nhiên, xe điện đang mất giá nhanh hơn mặt bằng chung. Năm 2024, ô tô điện 3 năm tuổi giữ được khoảng 46% giá trị ban đầu, trong khi tỷ lệ này của toàn thị trường xe cũ là khoảng 55%.

Đến cuối năm 2025, giá trị bán lại trung bình của xe thuần điện (BEV) và hybrid sạc ngoài (PHEV) tại Trung Quốc giảm còn khoảng 42% giá mua ban đầu. Một bài điều tra của Rest of World đăng ngày 8/9 dẫn số liệu Hiệp hội Đại lý ô tô Trung Quốc (CADA) cho biết, xe điện 3 năm tuổi hiện chỉ bán lại được khoảng 45% giá ban đầu, giảm so với mức gần 55% năm 2023. Cũng theo bài báo này, khoảng 4/5 đại lý xe cũ tại Trung Quốc từ chối nhận xe thuần điện đã sử dụng trên 5 năm.

Nguyên nhân không chỉ nằm ở tuổi thọ pin. Theo phân tích của IEA, công nghệ pin phát triển nhanh khiến các mẫu xe mới có sức cạnh tranh cao hơn, trong khi giá ô tô điện mới liên tục được điều chỉnh giảm. Riêng năm 2025, giá bán trung bình của xe thuần điện tại Trung Quốc giảm hơn 10%. Điều này khiến những mẫu xe đời cũ nhanh chóng mất lợi thế về công nghệ và giá bán. Người mua xe cũ có thêm lý do để cân nhắc khi mức chênh lệch với một mẫu xe mới không còn đủ hấp dẫn.

Bên cạnh đó, người mua xe cũ khó xác định chính xác tình trạng của bộ phận đắt tiền nhất trên ô tô điện là pin cao áp. Hai chiếc xe cùng đời, cùng số km vận hành nhưng có thể có mức độ suy giảm dung lượng pin rất khác nhau, tùy điều kiện sử dụng, khí hậu và thói quen sạc.

Rest of World dẫn ý kiến các chuyên gia cho biết, việc đánh giá xe cũ hiện vẫn thường dựa vào năm sản xuất, số km đã đi, thời hạn bảo hành còn lại và danh tiếng mẫu xe. Những yếu tố này không phản ánh đầy đủ sức khỏe thực tế của pin. Nếu không có kết quả kiểm tra đáng tin cậy, đại lý khó xác định giá mua vào và người mua cũng không đủ cơ sở để đánh giá rủi ro khi nhận xe.

Bài toán không chỉ là pin xuống cấp

Nỗi lo của người mua ô tô điện cũ còn liên quan đến thời hạn bảo hành và chi phí thay thế pin. Theo các chuyên gia được Rest of World dẫn lời, nhiều nhà sản xuất bảo hành pin khoảng 8 năm hoặc 160.000 km. Khi thời hạn này dần kết thúc, người mua xe cũ phải tính đến nguy cơ tự chi trả nếu bộ pin gặp sự cố.

Chi phí thay mới có thể tương đương khoảng một phần ba giá xe mới, theo nhận định của một chuyên gia tư vấn ô tô được bài báo phỏng vấn. Với một chiếc xe đã mất giá đáng kể sau nhiều năm sử dụng, khoản chi này có thể khiến việc sửa chữa không còn hiệu quả kinh tế. Tuy nhiên, đây là mức ước tính của chuyên gia, không phải báo giá áp dụng cho mọi mẫu xe hay mọi loại pin.

Dù vậy, không nên đồng nhất hiện tượng mất giá với việc pin ô tô điện thường xuyên hỏng hoặc phải thay cả bộ sau 5 năm. Nghiên cứu cập nhật công bố tháng 1/2026 của Geotab, đơn vị cung cấp giải pháp quản lý đội xe, cho thấy pin ô tô điện suy giảm dung lượng trung bình 2,3% mỗi năm, dựa trên dữ liệu hơn 22.700 xe thuộc 21 thương hiệu và mẫu xe. Những xe thường xuyên sử dụng sạc nhanh DC công suất trên 100 kW có mức suy giảm lên tới 3% mỗi năm, so với khoảng 1,5% ở nhóm chủ yếu sử dụng sạc AC hoặc sạc công suất thấp. Đây là mức trung bình của tập dữ liệu nghiên cứu, không phải dự báo tuổi thọ cho từng chiếc xe.

Vấn đề lớn hơn là thị trường thiếu thông tin đủ tin cậy để người mua phân biệt một chiếc xe có pin còn tốt với một chiếc xe cùng tuổi nhưng đã suy giảm đáng kể. Khi không có kết quả kiểm tra thống nhất, đại lý có xu hướng thận trọng, còn người mua thường tính thêm phần rủi ro vào mức giá có thể chấp nhận. Điều này tạo thành vòng luẩn quẩn: đại lý ngại thu mua vì khó định giá, người mua e dè vì không biết chất lượng xe, khiến khả năng thanh khoản của ô tô điện cũ càng suy giảm.

Trung Quốc đã bắt đầu xây dựng cơ sở kỹ thuật để giải quyết vấn đề này. Tiêu chuẩn quốc gia GB/T 47136-2026 về đánh giá tình trạng sức khỏe và an toàn của pin động lực trên ô tô thuần điện được ban hành ngày 28/1 và có hiệu lực từ ngày 1/5. Đây là tiêu chuẩn quốc gia mang tính khuyến nghị, quy định phương pháp đánh giá tình trạng pin, tạo cơ sở kỹ thuật để các bên kiểm tra và định giá xe cũ minh bạch hơn.

Theo Rest of World, người mua ô tô điện cũ tại Trung Quốc ngày càng quan tâm đến báo cáo kiểm tra pin, động cơ và hệ thống điện tử trước khi giao dịch. Một số đại lý cũng đầu tư thiết bị kiểm tra để đáp ứng nhu cầu này. Tuy nhiên, tiêu chuẩn đánh giá mới cần thời gian để được áp dụng rộng rãi và tạo niềm tin cho thị trường.

Thị trường ô tô điện cũ Trung Quốc cho thấy giá mua ban đầu chưa phản ánh đầy đủ chi phí sở hữu một chiếc xe trong nhiều năm. Khi công nghệ thay đổi nhanh, giá xe mới liên tục giảm và tình trạng pin khó kiểm chứng, người mua xe cũ phải đối mặt với rủi ro mất giá lớn hơn dự tính. Một chiếc xe vẫn có thể vận hành bình thường sau 5 năm, nhưng nếu đại lý không muốn thu mua, chủ xe vẫn gặp khó khăn khi muốn bán lại hoặc chuyển sang phương tiện khác.