Xuất khẩu rau quả dự báo tăng trưởng tích cực trong quý II và III

Sầu riêng tiếp tục dẫn đầu về tăng trưởng xuất khẩu

Theo tính toán sơ bộ của Hiệp hội Rau quả Việt Nam từ số liệu của Cục Hải quan, kim ngạch xuất khẩu rau quả tháng 5/2026 đạt 614,8 triệu USD, tăng 15% so với tháng trước và tương đương cùng kỳ năm 2025. Lũy kế 5 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu rau quả đạt 2,67 tỷ USD, tăng 16% so với cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, nhập khẩu đạt gần 1,3 tỷ USD, tăng 31%, giúp ngành duy trì xuất siêu hơn 1,37 tỷ USD.

Mặt hàng rau quả của Việt Nam chủ yếu được xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc với thị phần chiếm 50% tổng giá trị xuất khẩu. Hai thị trường lớn tiếp theo là Hoa Kỳ và Hàn Quốc với thị phần lần lượt là 8,7% và 5,4%. Sầu riêng là "điểm sáng" trong hoạt động xuất khẩu khi đạt tốc độ tăng trưởng ở mức cao nhờ lợi thế sầu riêng nghịch vụ và việc mở rộng mã số vùng trồng phục vụ xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc. Bên cạnh đó, nhóm các mặt hàng truyền thống như thanh long, chuối, xoài, dừa... vẫn duy trì xuất khẩu ổn định. Đặc biệt, trái dừa được xác định là mặt hàng chiến lược trong thời gian tới.

Một điểm sáng đáng chú ý là việc Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) đã ký Nghị định thư về yêu cầu kiểm dịch thực vật đối với quả bưởi tươi và chanh tươi của Việt Nam xuất khẩu sang Trung Quốc.

Theo Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, kết quả này là thành quả của quá trình đàm phán kỹ thuật kéo dài từ năm 2019 giữa cơ quan chuyên môn hai nước, thể hiện sự phối hợp chặt chẽ trong việc hài hòa các yêu cầu kiểm dịch thực vật và lựa chọn ưu tiên mở cửa thị trường đối với những sản phẩm có tiềm năng.

Việc ký kết Nghị định thư đối với bưởi và chanh tiếp tục khẳng định xu hướng mở cửa thị trường theo hướng chính ngạch, minh bạch và phù hợp với các tiêu chuẩn quốc tế, đồng thời góp phần hoàn thiện cơ chế hợp tác nông nghiệp giữa Việt Nam và Trung Quốc.

Đẩy mạnh triển khai Đề án sản xuất giảm phát thải lĩnh vực trồng trọt

Theo Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), từ tháng 5 trở đi là thời điểm nhiều loại trái cây chủ lực như sầu riêng, vải thiều, xoài, dừa bước vào vụ thu hoạch chính. Nguồn cung dồi dào từ các vùng nguyên liệu được kỳ vọng sẽ tiếp tục thúc đẩy xuất khẩu tăng mạnh trong quý II và quý III. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, để hiện thực hóa mục tiêu xuất khẩu 10 tỷ USD, ngành rau quả cần tiếp tục mở rộng vùng nguyên liệu đạt chuẩn, đẩy mạnh cấp mã số vùng trồng, tăng tỷ lệ chế biến sâu, phát triển logistics lạnh và chủ động đáp ứng các tiêu chuẩn xanh, bền vững của thị trường quốc tế.

Nhận định về vấn đề này bà Nguyễn Thị Thu Hương, Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật cũng cho rằng, mục tiêu 10 tỷ USD không đơn thuần là một con số mà là cả một hành trình chuyển đổi. nếu không thay đổi căn cơ, nông sản Việt Nam có thể gặp khó khăn ngay trên thị trường nội địa và người nông dân dễ rơi vào "bẫy thu nhập trung bình".

Đó cũng là lý do ngành trồng trọt đang đẩy mạnh triển khai Đề án sản xuất giảm phát thải lĩnh vực trồng trọt giai đoạn 2025-2035. Đến nay, gần 60 mô hình canh tác phát thải thấp đã được các địa phương đăng ký trên nhiều loại cây trồng chủ lực, trong đó có rau quả.

Mục tiêu đến năm 2035 là giảm 15% lượng phát thải thông qua giảm lượng giống, phân bón, nước tưới và các đầu vào sản xuất khác.

Song song với đó, các mô hình quản lý sức khỏe cây trồng tổng hợp (IPHM) tiếp tục được mở rộng, khuyến khích sử dụng các biện pháp sinh học, quản lý hệ sinh thái đồng ruộng thay thế dần việc phụ thuộc vào thuốc bảo vệ thực vật hóa học.