Xuất khẩu thủy sản nửa cuối năm: Nhiều dư địa tăng tốc

Đà tăng trưởng được củng cố

Bước sang nửa cuối năm 2026, ngành thủy sản Việt Nam đứng trước nhiều cơ hội bứt phá khi nhu cầu tiêu dùng tại các thị trường lớn có xu hướng phục hồi, trong khi lợi thế từ các hiệp định thương mại tự do (FTA) tiếp tục được phát huy. Kết quả xuất khẩu tích cực trong 6 tháng đầu năm đang tạo nền tảng quan trọng để ngành hướng tới mục tiêu duy trì tăng trưởng hai chữ số.

Theo thống kê, tháng 6/2026, xuất khẩu thủy sản đạt gần 1,1 tỷ USD, tăng 20,6% so với cùng kỳ năm 2025. Lũy kế 6 tháng đầu năm, kim ngạch đạt 5,77 tỷ USD, tăng 12,7%. Trung Quốc tiếp tục là thị trường đơn lẻ lớn nhất của thủy sản Việt Nam, đạt 1,39 tỷ USD trong 6 tháng đầu năm, tăng gần 39% và chiếm hơn 24% tổng kim ngạch. Ở cấp độ khối thị trường CPTPP tiếp tục đứng đầu với 1,52 tỷ USD, tăng 9,1%; ASEAN đạt gần 396 triệu USD, tăng hơn 20%. Kết quả này cho thấy việc mở rộng sang các thị trường châu Á, CPTPP và khu vực lân cận đang góp phần bù đắp sự chững lại tại Mỹ và EU.

Diễn biến này phản ánh chiến lược đa dạng hóa thị trường đang phát huy hiệu quả, giúp doanh nghiệp (DN) giảm sự phụ thuộc vào các thị trường truyền thống như Mỹ và EU, đồng thời tận dụng tốt nhu cầu tăng tại khu vực châu Á và các nước thành viên CPTPP.

Theo các chuyên gia, nửa cuối năm luôn là giai đoạn cao điểm tiêu dùng tại nhiều thị trường lớn nhờ các dịp lễ hội, Giáng sinh và năm mới. Đây sẽ là động lực quan trọng thúc đẩy nhu cầu nhập khẩu thủy sản, đặc biệt đối với các sản phẩm có giá trị gia tăng.

Trong cơ cấu sản phẩm xuất khẩu theo VASEP tôm là mặt hàng chiến lược khi chỉ trong tháng 6/2026, xuất khẩu tôm Việt Nam đạt khoảng 458 triệu USD, tăng 24% so với cùng kỳ năm 2025; lũy kế 6 tháng đầu năm 2026 đạt 2,35 tỷ USD, tăng 14,2% so với cùng kỳ năm trước.

Với kết quả này, tôm tiếp tục là nhóm sản phẩm xuất khẩu lớn nhất của ngành thủy sản, đóng góp 40,7% tổng kim ngạch xuất khẩu toàn ngành. Trong cơ cấu sản phẩm, tôm chân trắng tiếp tục giữ vai trò chủ lực khi đạt gần 1,39 tỷ USD, tăng 8,7% so với cùng kỳ năm 2025. Trong khi đó, tôm hùm tiếp tục tạo dấu ấn với mức tăng trưởng vượt trội, đạt gần 585 triệu USD, tăng hơn 44%, trở thành một trong những mặt hàng có tốc độ tăng trưởng cao nhất trong nhóm thủy sản xuất khẩu.

Nhóm cá các loại khác đạt khoảng 1,11 tỷ USD, tăng 11,4%, cho thấy cơ cấu xuất khẩu đang ngày càng đa dạng hơn.

Nguồn nguyên liệu ổn định đang tạo lợi thế cho doanh nghiệp trong việc đáp ứng các đơn hàng cuối năm. Tuy nhiên, ngành thủy sản vẫn đối mặt với những điểm nghẽn về chất lượng con giống, phụ thuộc vào tôm bố mẹ nhập khẩu, cũng như yêu cầu ngày càng cao về truy xuất nguồn gốc và kiểm soát dịch bệnh.

Tận dụng cơ hội để tăng trưởng

Nhận định về thị trường 6 tháng cuối năm, bà Kim Thu - chuyên gia thị trường tôm của VASEP cho rằng, với kim ngạch 5,77 tỷ USD trong 6 tháng đầu năm, mục tiêu duy trì tăng trưởng hai con số của ngành thủy sản năm nay là có cơ sở. Nếu giữ được nhịp độ hiện nay và tận dụng tốt nhu cầu tăng trong mùa tiêu dùng cuối năm, kim ngạch cả năm hoàn toàn có khả năng vượt 11 tỷ USD.

Trung Quốc, CPTPP, ASEAN và Hàn Quốc được kỳ vọng tiếp tục hỗ trợ tăng trưởng, trong khi Mỹ và EU vẫn tiềm ẩn rủi ro từ thuế, phòng vệ thương mại, yêu cầu truy xuất nguồn gốc và kiểm soát IUU. Khả năng tiến gần mốc 12 tỷ USD vì vậy sẽ phụ thuộc vào sự phục hồi của nhu cầu, diễn biến cước vận tải, nguồn nguyên liệu và khả năng tận dụng các FTA.

Giới chuyên gia nhận định, triển vọng xuất khẩu thủy sản nửa cuối năm vẫn nghiêng về xu hướng tích cực nhờ sức mua cải thiện tại các thị trường châu Á, CPTPP, ASEAN và Hàn Quốc. Tuy nhiên, để bứt phá lên mốc 12 tỷ USD, DN cần chủ động thích ứng với biến động của thị trường, tối ưu chi phí logistics, nâng cao chất lượng sản phẩm và tận dụng tối đa các ưu đãi từ các FTA.