Bánh chưng gù - đặc sản vùng cao nguyên đá

P. Linh

Bánh chưng gù được biết đến là món ăn nổi tiếng của vùng đất Hà Giang. Bên cạnh những món ăn như thịt trâu gác bếp, cháo ấu tẩu…, nhắc đến ẩm thực vùng đất nơi địa đầu Tổ quốc, nhiều người sẽ nghĩ ngay đến món bánh này.

Bánh chưng gù Hà Giang.
Bánh chưng gù Hà Giang.

Nét độc đáo của bánh chưng gù Hà Giang so với các vùng khác phải kể đến đầu tiên đó chính là ở tên gọi. Tên gọi bánh chưng gù bắt nguồn từ nét đẹp văn hóa tôn vinh người phụ nữ vùng cao chăm chỉ, cần cù. Tương truyền, hình ảnh người phụ nữ đang đeo gùi trên lưng cúi xuống hái lúa, hái ngô trên nương rẫy chính là nguồn cảm hứng để tạo nên hình dạng của chiếc bánh chưng gù Hà Giang.

Bánh chưng nơi đây có kích thước khá nhỏ, chỉ to hơn nắm tay một chút. Cầm trong lòng bàn tay có cảm giác múp míp, nhìn giống hình chiếc lu đất tròn dùng để đựng nước ngày xưa. Để có những chiếc bánh chưng gù thơm ngon, đạt chuẩn thì công đoạn chọn nguyên liệu làm bánh cần tỉ mì và kỹ lưỡng nhất. Nguyên liệu để làm ra món bánh chưng gù bao gồm gạo nếp nương trắng ngần, đỗ xanh loại nhỏ, thịt ba chỉ lợn đen, lá dong xanh, lạt buộc mềm. Loại bánh này đặc biệt ở chỗ, nhân là thịt lợn đen được tẩm ướp gia vị vừa vặn, gạo nếp nương ngâm với nước lá dong riềng, làm cho chiếc bánh ăn rất mềm, ngon, béo ngậy và không bị ngán. 

Không giống với cách gói bánh chưng vuông của người Kinh thường dùng khuôn và gói nhiều lớp lá, bánh chưng gù được gói tay và chỉ sử dụng 1 lớp lá dong. Để tạo nên hình dáng gù cho chiếc bánh đòi hỏi sự khéo léo của người gói. Đồng bào Hà Giang thường cho gạo nếp rải đều lên chiếc lá dong, sau đó cho thêm đỗ và thịt ba chỉ đã ướp, gấp hai mép của chiếc lá dong lại làm sao để tạo nên hình dáng gù cho chiếc bánh. Công đoạn tạo nếp này đòi hỏi cực kỳ khéo léo vì nếu không bánh sẽ không cân đối, không đẹp. Sau khi đã gấp mép sẽ dùng lạt buộc buộc hai đầu lại rồi cho đi luộc. Thời gian luộc bánh ước tính khoảng 8 giờ đồng hồ.

Người dân tại Hà Giang chia sẻ: Trước đây, các gia đình tại Hà Giang chỉ gói bánh để bán ngoài chợ, như một nghề nhỏ truyền thống. Tuy nhiên, qua thời gian, khách du lịch ghé về Hà Giang ngày một nhiều, từ những gánh hàng bán ngoài chợ cho người dân địa phương, dần dần bà con làm bánh nhiều hơn để bán cả cho khách du lịch. Ngày nay, nhiều hộ gia đình tại Hà Giang đã mở rộng sản xuất bánh chưng gù, tạo nguồn thu nhập ổn định, tạo việc làm cho nhiều lao động tại địa phương và góp phần làm phong phú thêm sản vật địa phương, đưa cái tên Hà Giang ngày càng in đậm trên bản đồ du lịch Việt.

Bây giờ, đường sá đến Hà Giang thuận tiện hơn, internet phủ rộng nên không chỉ ở Hà Giang mới có bánh chưng gù, mà ngay ở Hà Nội và các tỉnh, thành khác cũng có món ăn đặc sản này của đồng bào Hà Giang gửi xuống. Từ chất lượng mà sản phẩm đem lại, bánh chưng gù Hà Giang được nhiều người tiêu dùng trong và ngoài tỉnh biết đến và tìm mua. Hiện, tại nhiều siêu thị ở Hà Nội, TPHCM cũng bày bán sản phẩm hấp dẫn này. 

Tin liên quan

Tin nổi bật

Tin cùng chuyên mục

Đi tìm vẻ đẹp của làng

Đi tìm vẻ đẹp của làng

Đến nhiều làng quê bây giờ, tôi không khỏi xót xa vì làng xã bây giờ nhiều giá trị đã mất đi. Cũng may, vẫn còn những góc làng gìn giữ được nét đẹp cổ kính, giản dị ...
Mâm cao cỗ đầy

Mâm cao cỗ đầy

Thời trước chỉ nhà giàu mới có mâm đồng, còn rặt mâm gỗ.
Lan man chuyện ‘xứ’

Lan man chuyện ‘xứ’

Có thể hiểu “xứ” là chỉ “nơi chốn” là về một vùng đất nào đó nhưng cách dân gian ta sử dụng từ “xứ” ngẫm ra có nhiều cái hay, có nhiều thú vị .
Đắk Nông du ký

Đắk Nông du ký

Gia Nghĩa thức dậy rồi. Cuối tháng 3 thời tiết chuyển từ mùa khô sang mùa mưa nên có chút sương mờ. Trời se se lạnh...
Khèn lên man điệu…

Khèn lên man điệu…

Được nghe nghệ nhân dân gian Giàng Seo Gà - người dân tộc Mông, cất lên tiếng khèn thì tôi giật mình: Đúng là man điệu thật.
Cây lộc và trái vàng ở Mường Be

Cây lộc và trái vàng ở Mường Be

Dổi - cây che mưa giông, nắng, gió những mái nhà Mường. Dổi cho bóng mát - không khí trong lành - cảnh quan thiên nhiên hấp dẫn.

Xem nhiều nhất