Vì một Cù lao Chàm xanh

Chí Sơn

Cù lao Chàm thuộc xã Tân Hiệp, thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam. Đây là một hòn đảo nổi tiếng với du khách trong và ngoài nước, và ở khía cạnh môi trường, Cù lao Chàm điển hình cho phong trào nói “không” với túi nilon và bảo tồn loài cua đá…

Vì một Cù lao Chàm xanh

Một góc Cù lao Chàm.

Hướng tới “nói không” với rác thải nhựa

Theo số liệu thống kê, Cù lao Chàm có khoảng 3.000 dân sinh sống. Từ nhiều năm nay, được sự vận động của chính quyền, người dân trên đảo đã cương quyết không sử dụng túi nilon trong sinh hoạt. Du khách đặt chân tới đảo cũng phải chấp hành những quy định sử dụng túi nilon như người dân trên đảo. Có được điều này, bởi nhều năm trước, xã đảo Cù lao Chàm cũng đã đứng trước thảm trạng túi nilon ngập tràn trên mặt biển. Cho tới khi nghe tin UNESCO có kế hoạch kiểm tra để công nhận Cù lao Chàm là Khu Dự trữ sinh quyển thế giới, chính quyền TP Hội An đã phải vào cuộc. Lúc đó, ông Nguyễn Sự- Bí thư Thành ủy Hội An đã trực tiếp bắt tay vào xử lý “bãi rác giữa biển” này. Một vấn đề không hề dễ, nhưng chính quyền nơi đây đã làm được.

Sau túi nilon, hiện vấn nạn rác thải nhựa đang trở nên cấp bách với môi trường biển. Cù lao Chàm cũng không ngoại lệ. Mới đây, tại lễ kỷ niệm 9 năm Cù lao Chàm được UNESCO công nhận là Khu dự trữ sinh quyển  thế giới, ông Nguyễn Thế Hùng- Phó Chủ tịch UBND TP. Hội An cho biết, sắp tới sẽ vận động người dân đảo và du khách đến Cù lao Chàm “nói không với ống hút nhựa” để hướng tới mục tiêu “Vì một Cù lao Chàm không có rác thải nhựa”.

Theo ông Hùng, sau 9 năm, môi trường ở Cù lao Chàm có nhiều chuyển biến. “Những việc làm ý nghĩa như “xách giỏ đi chợ”; các em nhỏ tận dụng giấy, báo để làm thay bao bì túi nilon hay việc khai thác cua đá, tôm hùm và các nguồn lợn khác một cách văn minh, có kiểm soát đã và đang tạo nên một Cù lao Chàm rất riêng”- theo ông Hùng.

Vì một Cù lao Chàm xanh - 1

Cua đá Cù lao Chàm.

Bảo tồn, phát triển gắn với sinh kế của người dân

Cũng theo ông Hùng, sau gần thập kỷ trở thành Khu dự trữ sinh quyển  thế giới, Cù lao Chàm đã và đang tạo được niềm tin, sự yêu mến của du khách trong và ngoài nước. Bên cạnh việc duy trì phong trào không sử dụng túi nilon, công việc bảo vệ tài nguyên sinh vật trên rừng, dưới biển được bảo tồn nguyên vẹn, sinh kế người dân chuyển từ khai thác thủy sản bấp bênh sang dịch vụ du lịch một cách bền vững. 

Trung tuần tháng 7 vừa qua, Ban quản lý Khu bảo tồn biển Cù lao Chàm đã tổ chức thả 115 cá thể rùa con về biển sau khi ấp nở tại Bãi Bấc. Số rùa con này được ấp từ những trứng rùa chuyển về từ Vườn Quốc gia Côn Đảo (tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu) ngày 26-6, tỷ lệ trứng nở đạt 98%. Đây là lần thứ 3 trứng rùa được mang về từ Côn Đảo ấp nở thành công tại Cù lao Chàm nhằm bảo tồn loài rùa biển quý hiếm. Theo kế hoạch, trong tháng 8 này, còn có 2 đợt chuyển vị trứng rùa từ Côn Đảo về với tổng số 500 trứng. Theo ông Nguyễn Thế Hùng, việc thử nghiệm này có ý nghĩa rất lớn trong việc bảo tồn rùa biển ở Cù lao Chàm, từ đó hướng đến bảo tồn biển bền vững hơn nhằm phục hồi, bảo vệ các bãi đẻ cho rùa sau này.

Bên cạnh đó, san hô từ chỗ bị khai thác để làm cảnh, làm vật liệu xây dựng, đến nay người dân đã chủ động thực hiện trọn vẹn công nghệ phục hồi san hô. 

Hay như loài cua đá Cù lao Chàm từng đứng trước nguy cơ tuyệt chủng do sự khai thác quá mức của người dân trên đảo để phục vụ nhu cầu của khách du lịch đến nay cũng đã được quản lý khoa học. Trong khuôn khổ kỳ họp lần thứ 6 Đại hội đồng Quỹ môi trường toàn cầu (GEF 6) được tổ chức tại Đà Nẵng hồi tháng 6 vừa qua, đoàn đại biểu của GEF đã có chuyến đi thực tế và thăm dự án bảo tồn cua đá Cù lao Chàm. Các chuyên gia có chung nhận xét, câu chuyện bảo vệ, khai thác cua đá ở Cù lao Chàm đang được tiến hành một cách khoa học. 

Đại diện Quỹ Môi trường toàn cầu (GEF) cho biết, vào năm 2010, GEF đã cùng với UBND TP. Hội An hỗ trợ triển khai sáng kiến “Cộng đồng tham gia phục hồi tự nhiên và khai thác bền vững cua đá Cù lao Chàm”; nhằm bảo tồn, quản lý và sử dụng loài cua đá này tại Cù lao Chàm được bền vững. Mô hình đồng quản lý cua đá Cù lao Chàm đã và đang được thể hiện một cách hiệu quả và đạt được sự đồng thuận cao trong cộng đồng.

Dự án nhằm các mục tiêu cụ thể: Phục hồi sinh thái cua đá Cù lao Chàm; Khai thác và quản lý bảo vệ bền vững cua đá tại Cù lao Chàm; Nghiên cứu thu thập thông tn làm rõ đặc điểm sinh học, sinh thái của chủng loài cua đá Cù lao Chàm; Xây dựng mô hình đồng quản lý bảo vệ và khai thác bền vững nguồn lợi tự nhiên dựa trên cơ sở đồng quản lý.

Hiện tại sản phẩm dự án gồm Mô hình Bảo tồn và khai thác bền vững cua đá và con cua đá với nhãn sinh thái là niềm tự hào của địa phương và hầu như không vắng mặt trong bất kỳ một hội chợ hoặc triển lãm du lịch, bảo vệ môi trường nào tại địa phương, khu vực và trung ương. 

Theo Tiến sĩ Chu Mạnh Trinh- Ban Quản lý Khu Bảo tồn biển Cù lao Chàm, chủ nhiệm dự án “Xây dựng mô hình cộng đồng tham gia bảo vệ và khai thác bền vững cua đá Cù lao Chàm” - từ lúc người dân Cù lao Chàm triển khai mô hình, quá trình giám sát cho thấy cua đá đã có khả năng phục hồi trở lại bình thường. Mới đây, ban quản lý cũng phối hợp với Đại học Huế tính toán trữ lượng cua đá tại Cù lao Chàm và xác định số lượng hiện tại nằm trong giới hạn cho phép. 

Theo ông Lê Vĩnh Thuận - Phó Giám đốc Ban quản lý Khu bảo tồn biển Cù lao Chàm, cua đá trong tự nhiên đã bắt đầu tăng dần về số lượng, góp phần giữ vững sự đa dạng hệ sinh thái trên đảo. 

Tin nổi bật

Tin cùng chuyên mục

Đua bò ở Bảy Núi

Đua bò ở Bảy Núi

Hàng năm, mỗi khi nước lũ tràn về, cùng với niềm vui đón Tết Đôn-ta, đồng bào dân tộc Khmer vùng Bảy Núi (tỉnh An Giang) lại háo hức chờ đợi lễ hội đua bò.
Chư Đăng Ya mến yêu

Chư Đăng Ya mến yêu

Chư Đăng Ya là điểm du lịch nổi tiếng Gia Lai, cách trung tâm phố núi Pleiku khoảng 30 km về hướng đông bắc, cách Biển Hồ 20 km.
Búp khoai kho

Búp khoai kho

Búp khoai kho là món ăn khá phổ biến ở huyện Thanh Thủy - Phú Thọ.
Trà hoa vàng

Trà hoa vàng

Trà hoa vàng còn được gọi là trà trường thọ, kim hoa trà..., để thu được 1kg trà hoa vàng khô thì cần tới 6 kg tươi. Hiện giá bán của trà hoa vàng lên đến trên dưới ...
Sản xuất chổi đót

Sản xuất chổi đót

Theo kinh nghiệm, người thợ lành nghề sẽ cho ra sản phẩm đều, giữa các lọn không có khe hở, đường dây đan thẳng. Sản phẩm hoàn thiện khi cầm phải chắc tay, lưỡi chổi ...
Nộm da trâu

Nộm da trâu

Nộm da trâu là một món ăn khá nổi tiếng của người Thái ở Sơn La, được xem là một đặc sản không thể thiếu trên mâm cơm người Thái vào mỗi dịp đặc biệt.

Tin nóng

Lạp sườn gác bếp

Lạp sườn gác bếp

Lạp xưởng (lạp sườn) gác bếp hay còn gọi là lạp xưởng hun khói vốn là món ăn truyền thống của người Mông, người Nùng và một số dân tộc khác vùng Tây Bắc.

Xem nhiều nhất