từ khóa: # văn hóa đọc

Ngày 23/4 hàng năm là Ngày Sách và Bản quyền thế giới do UNESCO khởi xướng từ năm 1995, nhằm tôn vinh giá trị của sách, thúc đẩy văn hóa đọc và nâng cao nhận thức về quyền tác giả. Tuy nhiên, hiện nay thói quen đọc đang suy giảm, khoảng cách tiếp cận tri thức còn lớn, trong khi quyền tác giả đối mặt nhiều thách thức mới trong kỷ nguyên công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI).

Trong một thế giới mà trí tuệ nhân tạo (AI) có thể tóm lược cả một cuốn sách dày chỉ trong vài chục giây, câu hỏi “có cần đọc nữa không?” không còn là sự hoài nghi mang tính tu từ, mà đã trở thành một vấn đề thực tế.

Trong kỷ nguyên số, văn hóa đọc đứng trước cả thách thức lẫn cơ hội. Khi thông tin lan nhanh và ngắn hơn, việc lan tỏa thói quen đọc sách trở nên cấp thiết, không chỉ để tiếp nhận tri thức một cách bền vững mà còn góp phần hình thành tư duy, nhân cách và năng lực thích ứng của mỗi cá nhân.

Có một nghịch lý đang hiện diện trong nhiều gia đình: Tủ rượu ngày càng đầy lên, còn tủ sách lại vắng bóng. Khi việc đọc dần bị thay thế bởi lướt và xem, câu hỏi không chỉ là đọc hay không, mà là chúng ta còn dành chỗ cho tri thức trong đời sống hay không.

Đó là chủ đề của Cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc tỉnh Quảng Ninh năm 2026 do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Ninh phát động, ngày 17/4.

Hưởng ứng Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam lần thứ 5 năm 2026 (21/4), các địa phương đã chủ động tổ chức triển khai nhiều hoạt động, nhằm lan tỏa giá trị tri thức và văn hóa đọc.

Chương trình “Gặp nhau cuối năm” (Táo quân) sẽ lên sóng vào cuối tháng 3 này. Đây cũng là một trong những điểm nhấn đặc biệt nhân dịp kỷ niệm 30 năm ngày kênh VTV3 phát sóng.

Từ ngày 15/4 - 2/5, trên địa bàn thành phố Hà Nội, sẽ diễn ra chuỗi các hoạt động hướng tới Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam (21/4) lần thứ 5 năm 2026. Các hoạt động có sự tham gia của hệ thống thư viện, trường học và đông đảo Nhân dân, góp phần lan tỏa mạnh mẽ giá trị của sách và văn hóa đọc trong đời sống.

Mỗi mùa trao giải văn học, danh sách những tác phẩm được vinh danh thường được công bố trang trọng. Nhưng sau vài ngày xuất hiện trên báo chí, nhiều cuốn sách lại nhanh chóng trở về vị trí quen thuộc: lặng lẽ trên giá sách, ít được nhắc đến trong đời sống đọc.

Báo Đại Đoàn kết trân trọng giới thiệu toàn văn bài phát biểu của đồng chí Trịnh Văn Quyết, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương tại Lễ trao Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII.

Lễ trao Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII sẽ được tổ chức vào 20h00 ngày 8/3/2026 tại Trường Quay S1 Đài Truyền hình Việt Nam và được truyền hình trực tiếp trên sóng VTV1.

Với chủ đề “Sách mở tri thức - Công nghệ dẫn tương lai”, Hội Sách Hà Nội lần thứ XI dự kiến sẽ diễn ra từ ngày 1 - 4/10 tại không gian đi bộ khu vực hồ Hoàn Kiếm.

Khép lại sau 8 ngày sôi động, Lễ hội Đường sách Tết Bính Ngọ 2026 tại TP Hồ Chí Minh ghi dấu ấn mạnh mẽ khi đón hơn 1,1 triệu lượt khách, đạt tổng doanh thu gần 8,2 tỷ đồng, là con số cho thấy sức hút bền bỉ của văn hóa đọc trong dịp Tết cổ truyền.

Ngày 12/2, tại Bảo tàng - Thư viện Quảng Ninh, Hội Nhà báo phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Ninh tổ chức khai mạc Hội sách, báo Xuân Bính Ngọ tỉnh Quảng Ninh năm 2026.

Cuối năm, người ta hay nói đến chuyện “săn”. Săn một chiếc áo khoác giảm giá, săn đôi giày vừa chân, săn món đồ hợp mốt kịp mặc ngày Tết... Những tấm biển “sale”, “xả kho” xuất hiện dày hơn, kéo theo một nhịp mua sắm gấp gáp, sôi động, quen thuộc. Giữa nhịp “săn” ấy, sách cũng bước vào mùa của mình.

Các đường sách tại TPHCM đang dần trở thành những không gian văn hóa sống động, nơi tri thức gặp gỡ nghệ thuật, du lịch và ẩm thực. Từ đường sách Nguyễn Văn Bình đến các đường sách mới hình thành ở Thủ Đức, Bình Tân, Củ Chi... đều mang một sắc thái riêng, nhưng cùng chung sứ mệnh lan tỏa sức sống cho văn hóa đọc trong nhịp sống đô thị hiện đại.

Văn học Việt Nam đương đại có nhiều tác phẩm hay, nhưng lại đang đứng trước nhiều “khoảng trống” đáng lo ngại, trong đó rõ nhất là khoảng trống độc giả. Những vấn đề này đã được các chuyên gia chỉ ra tại Hội thảo khoa học quốc gia “Văn học với đời sống đương đại” tổ chức mới đây ở Hà Nội, như một lời cảnh báo về vị thế ngày càng mong manh của văn học trong đời sống tinh thần hôm nay.

Một cuốn sách có thể mở đầu cho mùa xuân theo cách rất riêng. Với Sách Tết Bính Ngọ 2026, Tết hiện lên qua chữ nghĩa, giai điệu và sắc màu – chậm rãi, tinh tế, như một cuộc hẹn văn hóa được chờ đợi mỗi dịp cuối năm.

Nhằm hưởng ứng sự kiện tổng kết 50 năm nền văn học, nghệ thuật Thành phố Hồ Chí Minh sau ngày đất nước thống nhất (30/4/1975 - 30/4/2025), phim “Mưa đỏ” sẽ được trình chiếu tại địa bàn Đặc khu Côn Đảo trong tháng 10/2025.

Ngày 8/10, tại quảng trường Tây bắc, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Sơn La đã tổ chức Triển lãm ảnh “Sơn La - 130 năm Dấu ấn lịch sử và Khát vọng phát triển”. Đây là sự kiện hướng tới kỷ niệm 130 năm thành lập tỉnh Sơn La (10/10/1895 - 10/10/2025).