: toasoandko@gmail.com | : (04) 38.228.302
Liên hệ Quảng cáo: (04)39.431.943 - (04)39.447.011
08:10:00 26/10/2017

Tiến hành cổ phần hóa: Không để vốn nhà nước bị thất thoát

Cổ phần hóa doanh nghiệp không làm thất thoát vốn nhà nước là mục tiêu cơ quan quản lý đưa ra. Nhưng kết quả Kiểm toán Nhà nước vừa công bố cho thấy, cần có những quản lý chặt chẽ hơn nữa với hình thức này.

Cần chấn chỉnh kịp thời đối với cổ phần nhất là doanh nghiệp nhà nước. Tranh biếm họa.
 
Thất thoát và cảnh báo
 
Kết quả kiểm toán nhà nước (KTNN) vừa công bố cho biết, trong 9 tháng đầu năm 2017, KTNN đã kiểm toán kết quả định giá và xử lý các vấn đề về tài chính trước khi cổ phần hóa của 4 doanh nghiệp nhà nước (DNNN). Qua đó đã xác định các khoản phải nộp Ngân sách Nhà nước NSNN tăng thêm 491,5 tỷ đồng; xác định giá trị vốn nhà nước tăng thêm 6.374,7 tỷ đồng; giá trị thực tế DN tăng 7.172,3 tỷ đồng.
 
Cụ thể, công ty mẹ - Tổng công ty phát điện 3 tăng thêm 1.504,4 tỷ đồng; Công ty mẹ - Công ty TNHH MTV Lọc hóa dầu Bình Sơn tăng thêm 4.586,5 tỷ đồng; Công ty mẹ - Tổng công ty Thanh Lễ tăng thêm 72,8 tỷ đồng; Công ty mẹ - Tổng Công ty sản xuất XNK Bình Dương tăng thêm 211 tỷ đồng.
 
KTNN chỉ ra nhiều lý do khiến xuất hiện chênh lệch này như việc định giá DN và xử lý các vấn đề tài chính trước khi chính thức công bố giá trị DN cổ phần hoá của các đơn vị còn thiếu chính xác, chưa phù hợp với quy định hiện hành, làm giảm giá trị tài sản được định giá. Thể hiện ở những hạn chế trong lựa chọn phương pháp định giá, xác định giá trị thương hiệu, lợi thế kinh doanh, giá trị các khoản đầu tư tài chính, giá trị quyền sử dụng đất...
 
Bên cạnh đó cũng có những lý do khách quan như “vênh” về thời điểm DNNN được định giá lúc DNNN cổ phần hóa hay việc thẩm định viên không có đầy đủ thông tin thời điểm định giá như kiểm toán viên nhà nước. Theo quy định, các DNNN có quy mô lớn, vốn chủ sở hữu trên 5.000 tỷ đồng khi thực hiện cổ phần phải được KTNN kiểm toán kết quả định giá DN và xử lý các vấn đề tài chính trước khi cấp có thẩm quyền phê duyệt kế hoạch cổ phần hoá. 
 
Song trong quá trình kiểm toán phát hiện sự chênh lệch về giá trị cổ phần hoá xảy ra ở hầu hết các DNNN. Trong khi đó, thời gian tới số lượng DNNN cổ phần hoá sẽ còn tăng mạnh, dự kiến khoảng 80 DN. Do đó, để hạn chế tình trạng thất thoát tài sản nhà nước trong quá trình cổ phần hoá, Nghị định 59 sửa đổi quy định đối tượng kiểm toán là DN có vốn chủ sở hữu 1.800 tỷ đồng thay vì mức 5.000 tỷ đồng.
 
Chặn thất thoát vốn nhà nước
 
Như vậy, thất thoát tiền và tài sản nhà nước trong quá trình xác định giá trị DN để cố phần hóa không phải là mối lo mà ngày càng trở lên hiện hữu. Nhưng điều đáng quan tâm hơn, năm nào tình trạng thất thoát cũng xảy ra dù nhiều cảnh báo được đưa ra và những hàng lang pháp lý được thiết lập.
 
Cụ thể năm 2016, KTNN cho biết, cơ quan này đã thực hiện kiểm toán xác định lại giá trị DNNN trước cổ phần hóa của 8 đơn vị các DN phải điều chỉnh lên 10- 15%, thậm chí có đơn vị phải điều chỉnh lên tới 20%. Như vậy thực tế đang chỉ ra, việc xác định giá trị DN trong quá trình cổ phần hóa vẫn là vấn đề rất khó khăn, vốn của nhà nước vẫn chảy qua kẽ hở này.
 
TS Nguyễn Ngọc Tuấn, Chủ tịch Hội đồng Thẩm định giá Việt Nam cho rằng, xác định giá trị DN theo nguyên tắc tính đúng, tính đủ cả ba yếu tố: Tài sản hiện có, lợi thế kinh doanh và khả năng sinh lợi để thực hiện cổ phần hóa các DNNN là mối quan tâm đặc biệt. Đồng thời nó cũng là một trong những yếu tố mang tính quyết định đến sự thành công của tiến trình cổ phần hóa khi chuyển DNNN sang công ty cổ phần và thực hiện tái cấu trúc DNNN có hiệu quả.
 
Tình trạng cố tình trì hoãn, kéo dài thời gian, làm chậm tiến độ cổ phần hóa DNNN đến nay vẫn chưa có hồi kết, mà cũng chưa được xử lý triệt để. Giới chuyên gia cho rằng, trong suốt quá trình này, một nguồn lực nhà nước bị thất thoát, sự chi phối của lợi ích nhóm kéo theo hiện tượng thâu tóm cổ phần, biến tài sản công thành tài sản tư, làm giàu một cách không bình thường ngang nhiên diễn ra.
 
Chuyên gia kinh tế Lưu Bích Hồ cho rằng, các DN chưa tiến hành công khai, minh bạch, công bố thông tin khi cổ phần hóa. Như vậy cơ quan quản lý cần phải kiểm tra, có biện pháp chấn chỉnh kịp thời do thời gian tới các DN cần cổ phần đều là những DN lớn.
 
T.Hằng